Mới đây, tại Viện các nước châu Á và châu Phi (ISAA), Trường đại học Tổng hợp Quốc gia Moskva mang tên M.V. Lomonosov (MGU), Cuộc thi trắc nghiệm đa phương tiện lần thứ hai tìm hiểu về Việt Nam đã được tổ chức với sự hỗ trợ của Quỹ thúc đẩy phát triển Nga – Việt “Truyền thống và hữu nghị”. Sự kiện diễn ra trong không khí sôi nổi, thu hút sự quan tâm của đông đảo sinh viên, giảng viên và các nhà nghiên cứu, tiếp tục khẳng định vị thế của ISAA MGU như một trung tâm hàng đầu về đào tạo và nghiên cứu Việt Nam học tại Liên bang Nga.
Cuộc thi năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi được tổ chức nhân kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Liên bang Nga, đồng thời hướng tới dấu mốc 70 năm thành lập ISAA MGU. Đây không chỉ là một hoạt động học thuật đơn thuần mà còn là dịp để nhìn lại và tôn vinh chiều sâu của mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai quốc gia, được bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Một hình thức thi mới mẻ, kết hợp trí tuệ, giải trí và năng động
Cuộc thi trắc nghiệm được thiết kế theo hình thức đa phương tiện hiện đại, kết hợp ba yếu tố: trí tuệ, giải trí và năng động. Đây được xem là cuộc thi trắc nghiệm đầu tiên thuộc thể thức này trong lịch sử giáo dục Nga, không chỉ dành cho sinh viên Nga học tiếng Việt mà còn mở rộng cho các nhà nghiên cứu Đông phương học nói chung.
Tham gia cuộc thi năm nay có hơn 30 sinh viên đến từ các cơ sở đào tạo uy tín của Nga trong lĩnh vực nghiên cứu phương Đông như MGU, Trường đại học Quan hệ Quốc tế quốc gia Moskva (MGIMO), Trường đại học Ngôn ngữ Quốc gia Moskva (MSLU), Trường Kinh tế Cao cấp (HSE) và Học viện Ngoại thương Nga (VAVT). Đáng chú ý, lần đầu tiên cuộc thi chào đón sự tham gia của hai nữ sinh đến từ một trường trung học phổ thông tại thành phố Solnechnogorsk, cho thấy sức lan tỏa ngày càng rộng của sân chơi học thuật này.
Bộ câu hỏi của cuộc thi do Phó Giáo sư ISAA MGU Maxim Sunnerberg trực tiếp biên soạn. Theo ông, việc tổ chức một cuộc thi trắc nghiệm đa phương tiện là cách tiếp cận mới mẻ trong nghiên cứu và quảng bá Việt Nam học tại Nga, tạo ra môi trường học tập sinh động, kích thích tư duy và sự hứng thú của người tham gia.
Chia sẻ về nguyên tắc xây dựng nội dung thi, Phó Giáo sư Maxim Sunnerberg nhận xét: “Theo tôi, một cuộc thi như thế này cần có 2 yếu tố: Trước hết, bộ câu hỏi không được quá dễ hay ngược lại, quá khó hoặc quá hàn lâm. Thứ hai, bộ câu hỏi phải cung cấp cho người tham gia và người xem một sự hiểu biết khá toàn diện về đất nước Việt Nam, mà không tập trung quá nhiều vào bất kỳ lĩnh vực nào. Đó là lý do tại sao các câu hỏi đề cập đến nhiều khía cạnh khác nhau – văn hóa, lịch sử, tôn giáo, văn học, trang phục và ẩm thực, tục ngữ Việt Nam, những sự thật thú vị về đất nước và hơn thế nữa”.
Toàn bộ cuộc thi được tiến hành bằng hình thức đa phương tiện, không sử dụng giấy và bút truyền thống. Các câu hỏi được trình chiếu trên hai màn hình lớn đặt tại những phòng học liền kề, trong khi thí sinh sử dụng các thiết bị điều khiển đặc biệt để đưa ra câu trả lời. Cách tổ chức này không chỉ tạo sự thuận tiện mà còn mang lại không khí thi đấu sôi động, hiện đại, phù hợp với xu hướng tiếp cận của giới trẻ.
Sân chơi học thuật giàu ý nghĩa và sự ghi nhận từ các bên tham gia
Kết quả chung cuộc, sinh viên MGIMO Maria Narbut đã xuất sắc giành giải Nhất. Giải Nhì và giải Ba lần lượt thuộc về các sinh viên ISAA MGU là Nikita Lysenko và Radislav Usov. Thành tích này phản ánh sự chuẩn bị nghiêm túc, nền tảng kiến thức vững vàng cũng như khả năng tư duy linh hoạt của các thí sinh.
Đánh giá về cuộc thi, Tiến sĩ Mai Nguyễn Tuyết Hoa, Phụ trách Bộ phận Hợp tác giáo dục và quản lý du học sinh, Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga cho biết, chương trình rất thú vị với hình thức thi mới và hấp dẫn người chơi. Bà nhấn mạnh rằng các câu hỏi không chỉ đòi hỏi kiến thức về văn hóa Việt Nam và tiếng Việt mà còn yêu cầu thí sinh có hiểu biết xã hội tổng quát. Theo Tiến sĩ Mai Nguyễn Tuyết Hoa, quy mô cuộc thi năm nay đã được mở rộng so với năm trước, thể hiện ở số lượng vòng thi, câu hỏi cũng như người tham gia.
Bà cũng bày tỏ mong muốn trong những năm tới, cuộc thi sẽ tiếp tục được mở rộng về quy mô và đối tượng tham gia, để không chỉ sinh viên Nga học tiếng Việt mà cả thế hệ thứ hai, thứ ba con em cộng đồng người Việt tại Nga cũng có cơ hội tham gia, qua đó hiểu sâu hơn về cội nguồn và văn hóa quê hương.
Về phía đơn vị đồng hành, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng, Giám đốc Quỹ thúc đẩy phát triển hợp tác Nga – Việt “Truyền thống và hữu nghị”, nhấn mạnh đây là lần thứ hai Quỹ hỗ trợ ISAA MGU tổ chức cuộc thi trắc nghiệm tìm hiểu về Việt Nam. Ông khẳng định ISAA MGU là một trong những trung tâm đào tạo sinh viên học tiếng Việt và các nhà Việt Nam học tương lai hàng đầu của Nga.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng, cuộc thi mang ý nghĩa đặc biệt khi hội tụ hài hòa giữa yếu tố truyền thống và hiện đại. Các câu hỏi vừa có tính hàn lâm, vừa gắn với thực tiễn, được xây dựng một cách thông minh, dí dỏm và bắt nhịp với xu hướng của giới trẻ hiện nay. Quỹ cam kết sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ để tổ chức các kỳ thi tiếp theo và từng bước mở rộng quy mô, đáp ứng nhu cầu tham gia ngày càng lớn của sinh viên và những người quan tâm đến Việt Nam học.
Lễ tưởng niệm và tri ân nhà Việt Nam học tiêu biểu
Nhân dịp này, ISAA MGU cũng tổ chức lễ tưởng niệm và vinh danh nhà Đông phương học nổi tiếng người Nga, người sáng lập trường phái nghiên cứu Việt Nam thời Liên Xô, Dege Vitalyevich Deopik (1932–2025). Ông là một trong những học giả có đóng góp to lớn cho sự phát triển của ngành Việt Nam học tại Nga và từng được Nhà nước Việt Nam trao tặng Huy chương Hữu nghị.
Hoạt động tưởng niệm diễn ra trang trọng, như một lời tri ân sâu sắc đối với những đóng góp bền bỉ của các thế hệ học giả Nga dành cho việc nghiên cứu, giảng dạy và lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam. Qua đó, Cuộc thi trắc nghiệm đa phương tiện tìm hiểu về Việt Nam không chỉ là một sân chơi trí tuệ hấp dẫn, mà còn trở thành điểm gặp gỡ của truyền thống học thuật, tinh thần đổi mới và tình hữu nghị bền chặt giữa hai dân tộc Việt – Nga.
