Ngày 11/12 tại Trường đại học Kinh tế Nga mang tên G.V. Plekhanov ở Moskva, lễ khai mạc Diễn đàn khoa học và giáo dục “Nga – Việt: 75 năm hợp tác” đã diễn ra trong không khí trọng thị với sự tham dự của lãnh đạo cấp cao hai nước. Sự kiện được xem là bước khởi động cho Năm hợp tác khoa học và giáo dục Việt Nam – Liên bang Nga 2026, một nội dung đã được khẳng định trong Tuyên bố chung về những định hướng lớn của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.
Buổi lễ có sự hiện diện của Phó Thủ tướng Liên bang Nga Dmitry Chernyshenko, Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Trần Hồng Hà, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Liên bang Quốc hội Liên bang Nga Andrey Yatskin, Thứ trưởng Khoa học và Giáo dục đại học Nga Konstantin Mogilevsky, Đại sứ Việt Nam tại Nga Đặng Minh Khôi, Phó Chủ tịch Thường trực Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam Trần Hồng Thái cùng đại diện nhiều cơ quan, viện nghiên cứu và trường đại học của cả hai nước.
Ý nghĩa của sự kiện trong bối cảnh 75 năm quan hệ ngoại giao
Trong diễn văn khai mạc, Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko nhắc lại đánh giá của Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng “vấn đề hợp tác trong lĩnh vực nhân văn và đào tạo cán bộ là vấn đề có ý nghĩa then chốt đối với Liên bang Nga và Việt Nam”. Ông cho biết những năm gần đây hai nước đã ghi nhận nhiều kết quả nổi bật trong lĩnh vực nhân văn, đồng thời có những chuyển biến tích cực trong hợp tác đào tạo.
Phó Thủ tướng Chernyshenko cũng nhấn mạnh ý nghĩa biểu tượng của việc chọn Trường đại học Kinh tế Nga mang tên G.V. Plekhanov làm nơi tổ chức diễn đàn. Đây là một trong những cơ sở giáo dục có hoạt động hợp tác quốc tế mạnh nhất của Nga, với 5 chi nhánh ở nước ngoài và hơn 1.000 sinh viên quốc tế đang theo học, trong đó có 263 sinh viên Việt Nam.
Trong video chào mừng gửi đến diễn đàn, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà khẳng định đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, diễn ra đúng vào dịp Việt Nam và Liên bang Nga kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, hướng tới 15 năm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện và 35 năm ký Hiệp định liên Chính phủ về hợp tác khoa học – kỹ thuật.
Ông nhấn mạnh rằng thời gian tới, hai nước cần tăng cường kết nối sâu hơn giữa các Viện Hàn lâm và các trường đại học hàng đầu, đồng thời phát huy mô hình Liên minh các trường đại học kỹ thuật Nga – Việt. Theo ông, việc hình thành liên minh chiến lược giữa các trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu sẽ mở ra hướng hợp tác mới, nhất là trong các lĩnh vực thế mạnh của mỗi bên và các lĩnh vực mang tính thời đại mà hai nước cùng quan tâm.
Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Liên bang Nga Andrey Yatskin cũng chia sẻ quan điểm tương tự khi khẳng định hợp tác khoa học và giáo dục chính là nền tảng cơ bản cho việc phát triển quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Nga. Ông bày tỏ kỳ vọng năm 2026 sẽ là thời điểm thúc đẩy mạnh mẽ các sáng kiến hợp tác, tăng cường kết nối giữa các địa phương, trường đại học và cơ sở nghiên cứu của hai nước.
Sự tham gia đông đảo của giới học thuật Nga và Việt Nam tại lễ khai mạc đã tạo nên bầu không khí sôi nổi, cho thấy sự quan tâm lớn của cộng đồng khoa học hai nước đối với triển vọng hợp tác trong giai đoạn mới.
Các phiên thảo luận chuyên sâu mở rộng nhiều hướng hợp tác
Ngay sau lễ khai mạc, phiên toàn thể với chủ đề “Đối tác chiến lược giữa Nga và Việt Nam: Triển vọng phát triển hợp tác khoa học” đã diễn ra, quy tụ nhiều học giả và nhà quản lý giáo dục. Nội dung thảo luận tập trung vào nhu cầu xây dựng các chương trình hợp tác dài hạn, trong đó ưu tiên phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và các dự án nghiên cứu chung.
Song song với phiên toàn thể, diễn đàn còn tổ chức các phiên thảo luận chuyên đề về những lĩnh vực đang được quan tâm đặc biệt. Phiên “Hợp tác trong nghiên cứu thủy văn, sinh học biển và sinh thái nhiệt đới” thu hút sự chú ý của nhiều nhà khoa học vì đây là những hướng nghiên cứu phù hợp với điều kiện tự nhiên của cả hai nước.
Phiên chuyên đề “Khoa học tự nhiên trọng tâm: Dược lý, y sinh học và công nghệ sinh học” tập trung vào các kết quả nghiên cứu mới nhất, đồng thời giới thiệu nhiều báo cáo khoa học do các nhóm nghiên cứu Nga – Việt phối hợp thực hiện thời gian qua. Các nhà khoa học cho rằng đây sẽ là nền tảng quan trọng để hai nước mở rộng các dự án lớn hơn trong tương lai, đặc biệt trong bối cảnh khoa học – công nghệ đang trở thành động lực phát triển chủ chốt của mọi quốc gia.
Diễn đàn kéo dài từ ngày 11 đến 13/12 và được kỳ vọng trở thành sự kiện có sức lan tỏa lâu dài, tạo tiền đề để hợp tác khoa học – giáo dục giữa Nga và Việt Nam bước vào kỷ nguyên “sâu sắc hơn, sáng tạo hơn và hiệu quả hơn”. Không chỉ là dịp nhìn lại 75 năm hợp tác, diễn đàn còn mở ra những định hướng phát triển mới phù hợp với bối cảnh thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ, nhấn mạnh vai trò của tri thức, sáng tạo và kết nối học thuật trong việc xây dựng tương lai chung giữa hai quốc gia.
