Một đoàn đại biểu cấp cao đến từ Học viện Chính trị Hồ Chí Minh (CHXHCN Việt Nam) vừa có chuyến thăm và làm việc tại Đại học Tổng hợp Saint Petersburg (SPbGU), trong khuôn khổ chương trình bồi dưỡng chuyên môn được tổ chức với sự hỗ trợ của Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga, ông Đặng Minh Khôi. Chuyến đi không chỉ mang ý nghĩa giao lưu học thuật, mà còn là dịp để hai bên củng cố mối quan hệ hợp tác chiến lược trong lĩnh vực giáo dục, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực.
Mối quan hệ đặc biệt trong hợp tác giáo dục và nghiên cứu
Theo thông tin từ SPbGU, đoàn đại biểu gồm các cán bộ của Học viện Chính trị Hồ Chí Minh, đại diện một số bộ, viện nghiên cứu, các trường đào tạo chính trị khu vực, nhà xuất bản chính trị – xã hội, cũng như các chuyên gia trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, triết học, chính trị và quan hệ quốc tế. Ngoài ra, trong đoàn còn có lãnh đạo Trường đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, đơn vị có vai trò quan trọng trong công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo của Việt Nam.
Học viện Chính trị Hồ Chí Minh từ lâu đã được xem là trung tâm đào tạo chủ chốt của hệ thống chính trị Việt Nam – nơi đảm bảo tính kế thừa, bản lĩnh tư tưởng và năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ các cấp. Chuyến công tác tại Saint Petersburg lần này được xem như bước đi tiếp theo trong hành trình quốc tế hóa công tác đào tạo, hướng tới việc học hỏi các mô hình quản lý, nghiên cứu và giảng dạy tiên tiến của Nga.
Trong thời gian ở Nga, các đại biểu đã được nghe giảng và trao đổi với các học giả của SPbGU về lịch sử và thực tiễn nghiên cứu Việt Nam tại Nga. Giảng viên Nguyễn Thị Minh Hạnh, Khoa Ngữ văn Đông Nam Á, giới thiệu lịch sử ngành Việt Nam học tại Saint Petersburg – thành phố đầu tiên của Nga bắt đầu nghiên cứu về Việt Nam. Bà nhắc lại, năm 1934, Giáo sư Yuliy Konstantinovich Shchutsky đã biên soạn giáo trình tiếng An Nam đầu tiên, và năm 1936 công bố công trình “Cấu trúc ngữ pháp tiếng An Nam” – tác phẩm đầu tiên bằng tiếng Nga mô tả ngữ pháp tiếng Việt một cách có hệ thống.
Vai trò của Viện Hồ Chí Minh trong hợp tác khoa học Việt – Nga
Một trọng tâm của chuyến thăm là tìm hiểu hoạt động của Viện Hồ Chí Minh thuộc Đại học Tổng hợp Saint Petersburg – đơn vị nghiên cứu duy nhất ngoài lãnh thổ Việt Nam mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Viện được thành lập ngày 19/5/2010, nhân dịp kỷ niệm 120 năm ngày sinh của Người, với sự phối hợp trực tiếp từ Học viện Chính trị Hồ Chí Minh.
Từ khi ra đời, Viện Hồ Chí Minh đã trở thành trung tâm hàng đầu tại Nga trong nghiên cứu các vấn đề về Việt Nam và khu vực Á – Âu, đồng thời góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế, chính trị và giáo dục giữa hai nước. Với những đóng góp quan trọng này, năm 2023, SPbGU đã được Chính phủ Việt Nam trao Huân chương Hữu nghị – phần thưởng cao quý nhất của Nhà nước Việt Nam dành cho tổ chức, cá nhân nước ngoài.
Trong hơn một thập kỷ qua, Viện Hồ Chí Minh và Học viện Chính trị Hồ Chí Minh đã đồng tổ chức nhiều sự kiện học thuật có ý nghĩa. Từ năm 2012, hai bên thường xuyên phối hợp tổ chức Hội nghị quốc tế về an ninh “Vành cung bất ổn Á – Âu và các vấn đề an ninh khu vực từ Đông Á đến Bắc Phi”, cùng các hoạt động văn hóa như “Di sản tinh thần Hồ Chí Minh” hay “Ngày giỗ Tổ Hùng Vương” tại Nga. Những chương trình này không chỉ lan tỏa hình ảnh Việt Nam trong cộng đồng quốc tế, mà còn giúp củng cố tình hữu nghị truyền thống Việt – Nga trên nền tảng tri thức và văn hóa.
Hiện nay, SPbGU đang triển khai hơn 500 chương trình hợp tác quốc tế, trong đó Việt Nam là một trong những đối tác có mối liên hệ bền chặt nhất. Truyền thống Việt Nam học tại đây tiếp tục được duy trì thông qua các chương trình đào tạo Cử nhân Ngữ văn Khmer và Lịch sử Việt Nam, góp phần duy trì dòng chảy học thuật về khu vực Đông Nam Á trong môi trường đại học Nga.
Giao lưu, trải nghiệm và tiếp nối truyền thống hợp tác
Trong khuôn khổ chuyến công tác, đoàn đại biểu Việt Nam cũng có dịp tham quan Bảo tàng Hermitage – một trong những bảo tàng lớn nhất thế giới. Giám đốc bảo tàng, đồng thời là Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Nga, Giáo sư Mikhail Borisovich Piotrovsky, đã có buổi thuyết trình dành riêng cho các vị khách đến từ Việt Nam, giới thiệu về mối liên hệ giữa văn hóa Nga và phương Đông, cũng như vai trò của bảo tàng trong giao lưu quốc tế.
Chia sẻ về ý nghĩa của chuyến thăm, bà Natalia Shafinskaya, Trưởng Ban Phát triển quốc tế thuộc Học viện Hành chính và Kinh tế Quốc gia Nga (RANEPA) – đồng thời là một trong những người tổ chức chuyến đi – nhấn mạnh: “Chuyến thăm Viện Hồ Chí Minh của Đại học Tổng hợp Saint Petersburg đã để lại ấn tượng sâu sắc đối với đoàn đại biểu của Học viện Chính trị Hồ Chí Minh. Sự hợp tác này không chỉ thắt chặt quan hệ giữa hai quốc gia, mà còn góp phần vào quá trình trao đổi tri thức và kinh nghiệm.”
Chuyến thăm lần này khép lại trong không khí hữu nghị, tin tưởng và tràn đầy kỳ vọng. Nó cho thấy mối quan hệ Việt – Nga không chỉ dừng lại ở những thành tựu trong quá khứ, mà đang tiếp tục mở rộng trên nền tảng giáo dục, khoa học và giao lưu văn hóa. Từ Saint Petersburg – thành phố được mệnh danh là “cửa sổ nhìn ra châu Âu” – các học giả và nhà lãnh đạo hai nước đang cùng viết tiếp chương mới trong lịch sử hợp tác Việt – Nga, với niềm tin rằng tri thức và giáo dục chính là chiếc cầu bền vững nhất nối liền hai dân tộc.
