Vào ngày 18/10/2025, tại Trung tâm Văn học phương Đông thuộc Thư viện Quốc gia Nga, Buổi tọa đàm chuyên đề “Những câu chuyện kinh dị Đông Nam Á” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo sinh viên từ nhiều trường đại học tại Matxcơva. Đây là lần thứ chín Câu lạc bộ Giao tiếp Tiếng Việt tổ chức buổi gặp gỡ trong khuôn khổ năm học, nhưng với hình thức đặc biệt: một bàn tròn thảo luận, khám phá các truyền thuyết rùng rợn từ Đông Nam Á, từ những câu chuyện cổ truyền đến hiện tượng internet folklore đương đại.
“Chủ đề này do các sinh viên chuyên ngành Việt Nam học gợi ý với tôi… Ban đầu, chúng tôi muốn thảo luận trong khuôn khổ Câu lạc bộ Tiếng Việt, nhưng bởi đây là chủ đề ‘lạ’ rất thú vị nên sau đó chúng tôi quyết định mời cả sinh viên MGIMO đang nghiên cứu những ngôn ngữ khác của vùng Đông Nam Á tham gia. Chúng tôi đã lời mời đến cả những trường đại học khác và nhận được phúc đáp rất tích cực. Vậy là vào tối thứ Bảy, sau cả tuần lễ học hành căng thẳng, hơn 50 bạn trẻ từ các trường như Đại học Ngoại giao Matxcơva (MGIMO), Viện Các nước Á-Phi của Đại học Tổng hợp Lomonosov (IAAS–MSU), Trường Kinh tế Cấp cao (HSE), Đại học Ngôn ngữ Quốc gia Matxcơva (MSLU), Học viện Ngoại giao, Viện Quan hệ Kinh tế Quốc tế (IMES) và các cơ sở đào tạo-giáo dục khác ở thủ đô Nga đã đến tham dự”, bà Svetlana Glazunova, giảng viên chính của MGIMO và chủ trì cuộc tọa đàm, cho biết.
Phần được quan tâm nhất buổi tọa đàm là những câu chuyện kinh dị Việt Nam. Sinh viên IAAS MSU Polina Kalugina thuật lại câu chuyện về loại cao vạn năng chữa bách bệnh, được cô đặc từ xác một phụ nữ bị giết tại thôn Đá Cóc, xã Thắng Sơn, huyện Thanh Sơn, Phú Thọ năm 1998. Sinh viên MGIMO Nguyễn Hồng Giang trình bày những câu chuyện kinh dị của nhà văn – MC Nguyễn Ngọc Ngạn, nhấn mạnh: “Mục đích của nhà văn không chỉ là thử ‘dọa’ bạn đọc, mà còn muốn nhắn nhủ chứng minh rằng những hành động xấu xa và tội ác sẽ nhất định có báo ứng và phải trả giá.”
Sinh viên MGIMO Pavel Bolshakov dẫn chương trình đã phác họa bức tranh thế giới linh hồn Việt Nam với các nhân vật như Ông Ba bị, Ma Thần vòng, Ma Trành, Ma Gà, Ma Lái, Thần trùng và nhiều nhân vật khác trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam. Bạn cùng nhóm, Polina Serpukhova, giới thiệu ngành công nghiệp game kinh dị, không chỉ ở Việt Nam mà còn ở khắp Đông Á, minh chứng cho thấy nhiều trò chơi điện tử nổi tiếng được lấy cảm hứng từ truyền thuyết dân gian và chuyện giả tưởng đô thị. Ví dụ, trò chơi “Thảm họa” dựa trên lời đồn về những cái chết và linh hồn lảng vảng trong tòa President Building trên đường Trần Hưng Đạo, TP. Hồ Chí Minh.
Buổi gặp gỡ ban đầu dự kiến là sinh hoạt Câu lạc bộ Giao tiếp Tiếng Việt, nhưng đã trở thành sự kiện văn hóa – khoa học hấp dẫn. Câu lạc bộ do bà Svetlana Glazunova sáng lập hai năm trước dành cho sinh viên học tiếng Việt tại MGIMO, thường diễn ra trong bầu không khí ấm cúng với trà Thái Nguyên và bánh ngọt Việt Nam. Sinh viên Việt Nam từ MGIMO và các trường khác cũng được mời tham gia.
Bà Glazunova chia sẻ: “Chúng tôi gặp nhau vào ngày thứ Bảy mỗi tháng, trước đó sẽ thông báo chủ đề dự kiến và chỉ cho phép nói bằng tiếng Việt. Các nhóm gồm sinh viên Nga và Việt Nam thảo luận 10 phút về chủ đề như làm quen, sở thích cá nhân, lễ hội, giáo dục, văn học… Sau đó thay đổi nhóm. Tôi sẽ giới thiệu ngắn về chủ đề, nếu phức tạp như mê tín dị đoan, từ vựng sẽ được học trước. Đôi khi tôi đặt bài tập sáng tạo, việc giao lưu trực tiếp với người Việt rất hữu ích cho sinh viên Nga theo ngành Việt Nam học, cả về chuyên môn nghề nghiệp và kiến thức nhân văn.”
“Đôi khi có vị khách từ Việt Nam đến Matxcơva cũng được mời tham gia, ví dụ năm ngoái, chúng tôi đã đón tiếp TS Nguyễn Thụy Anh, nhà văn và dịch giả nổi tiếng. Buổi sinh hoạt chuyên đề về những câu chuyện kinh dị Đông Nam Á chắc chắn để lại ấn tượng sâu sắc cho sinh viên. Chúng tôi tiếp tục chờ đón những sự kiện hấp dẫn và bổ ích khác trong cuộc sống của sinh viên Việt Nam học tại Nga”, bà Glazunova thông báo.
Buổi tọa đàm không chỉ giúp sinh viên nâng cao kiến thức về văn hóa Việt Nam và Đông Nam Á, mà còn rèn luyện khả năng sưu tầm tư liệu, phân tích và tư duy sáng tạo. Qua những câu chuyện kinh dị, sinh viên Việt Nam tại Nga có cơ hội chia sẻ, bảo tồn và phát triển văn hóa dân gian quê hương, đồng thời tạo cầu nối gắn kết với sinh viên quốc tế, góp phần lan tỏa hình ảnh sống động, đa chiều của văn hóa Việt Nam.
