Ngày 13/10/2025, Phó Thủ tướng Dmitry Chernyshenko đã chủ trì cuộc họp chuyên đề về phát triển các quỹ tài trợ mục tiêu (ФЦК – quỹ endowment) và các hình thức hỗ trợ từ thiện khác cho các tổ chức giáo dục và khoa học tại Nga. Cuộc họp có sự tham gia của đại diện Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục, cùng nhiều viện nghiên cứu, đại học hàng đầu như MFTI, HSE, REU mang tên G.V. Plekhanov…
Hệ sinh thái đầu tư cho giáo dục đang mở rộng
Theo ông Chernyshenko, hơn 40% các quỹ đầu tư mục tiêu tại Nga đang hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, trong đó trên 36% thuộc về giáo dục đại học. Những con số này cho thấy giáo dục là lĩnh vực được ưu tiên trong phát triển dài hạn của các quỹ endowment – công cụ tài chính bền vững cho các tổ chức xã hội.
Ông khẳng định: “Tổng thống Vladimir Vladimirovich Putin đã giao nhiệm vụ xây dựng các công cụ hỗ trợ các cơ sở giáo dục thông qua sự đóng góp của cựu sinh viên, cũng như hoàn thiện cơ chế hình thành và sử dụng các quỹ đầu tư mục tiêu. Chúng ta cần mở rộng mạng lưới quỹ này không chỉ trong giáo dục đại học mà cả trong hệ thống phổ thông, giáo dục nghề và các tổ chức khoa học.”
Hiện Nga có hơn 400 quỹ đầu tư mục tiêu với tổng tài sản trên 155,5 tỷ rúp. Riêng trong năm 2024, mức đầu tư vào các quỹ này đã tăng 8,6% – một dấu hiệu tích cực, thể hiện niềm tin ngày càng lớn của xã hội vào mô hình tài trợ dài hạn cho giáo dục và nghiên cứu.
Để cụ thể hóa chỉ đạo của Thủ tướng Mikhail Mishustin, Bộ Giáo dục và Khoa học Nga đã ban hành Chiến lược phát triển các quỹ đầu tư mục tiêu giai đoạn 2025–2035 cùng với hướng dẫn thực hiện. Bảy nhóm công tác đã được thành lập nhằm đề xuất các sáng kiến hỗ trợ nhà trường, khuyến khích cựu sinh viên tham gia và tháo gỡ rào cản pháp lý, tài chính cho các quỹ.
Hướng đi mới từ nghiên cứu, chính sách và thực tiễn đại học
Các nhóm công tác đã tiến hành nghiên cứu toàn diện trong ba tháng, bao gồm khảo sát hơn 100 cựu sinh viên thành đạt từ 20 trường đại học có quy mô quỹ lớn. Kết quả cho thấy 71% số người được hỏi biết về khái niệm quỹ endowment, trong khi 45% sẵn sàng đóng góp định kỳ để hỗ trợ nhà trường – một tiềm năng lớn để khai thác trong tương lai gần.
Ông Andrey Omelchuk, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Khoa học Nga, nhận định: “Chúng tôi đang nỗ lực cải thiện sự hấp dẫn và tính bền vững của các quỹ endowment tại Nga. Dựa trên dữ liệu nghiên cứu và phản hồi của chuyên gia, chúng tôi đã xác định được các thách thức chính và giải pháp tiềm năng. Mục tiêu của chúng tôi là nâng cao niềm tin xã hội, giảm thiểu rào cản hành chính, mở rộng ưu đãi thuế và tăng cường tuyên truyền để đẩy mạnh hiệu quả hoạt động của các quỹ.”
Để phục vụ cho thị trường đang mở rộng, các trường đại học cũng bắt đầu tăng cường đào tạo nhân sự chuyên môn cho hoạt động quản lý quỹ. Hiệu trưởng Đại học Kinh tế Quốc dân G.V. Plekhanov, ông Ivan Lobanov cho biết: “Hiện có hàng nghìn người học tiềm năng, bao gồm hơn 1.000 cán bộ đang làm việc tại các trường đại học, sẽ tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu về quỹ đầu tư mục tiêu trong năm 2025.”
Trong khi đó, ông Dmitry Livanov – Hiệu trưởng MFTI – đã chỉ ra rằng ba yếu tố cốt lõi làm nên thành công của quỹ endowment là: khung pháp lý linh hoạt, sự tham gia chủ động của trường đại học và rào cản gia nhập thấp cho các quỹ nhỏ. Ông phân tích: “Tại Nga hiện mới chỉ có yếu tố đầu tiên được thực hiện đầy đủ. Do đó, cần phải khẩn trương hoàn thiện các điều kiện còn thiếu: giảm bớt gánh nặng hành chính – tài chính cho các quỹ nhỏ, cho phép các trường đại học hỗ trợ quỹ của mình trong giai đoạn đầu và phát triển các giải pháp nền tảng nhằm cắt giảm chi phí. Một chương trình hỗ trợ từ chính phủ sẽ giúp tăng tốc phát triển thị trường và biến các quỹ endowment thành nguồn tài chính dài hạn thực sự cho giáo dục và khoa học.”
Bên cạnh đó, ông Stanislav Prokofyev – Hiệu trưởng Đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Nga – nhấn mạnh đến tầm quan trọng của các biện pháp khuyến khích tài chính và phi tài chính. Theo ông, cần có những “thành công nhanh” như đơn giản hóa thủ tục đăng ký, triển khai các bộ tài liệu mẫu để giúp các quỹ nhỏ bắt đầu hoạt động nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Từ chính sách đến hành động: Đặt nền móng cho tương lai giáo dục
Cuộc họp không chỉ là dịp để tổng kết kết quả của các nhóm công tác, mà còn là bước chuẩn bị quan trọng cho phiên làm việc chiến lược với Thủ tướng Mikhail Mishustin sắp tới. Trọng tâm của phiên này là đưa ra các đề xuất cụ thể để mở rộng ảnh hưởng của các quỹ đầu tư mục tiêu ra toàn bộ hệ sinh thái giáo dục và khoa học của Nga – từ phổ thông, dạy nghề đến đại học và viện nghiên cứu.
Với sự tham gia tích cực của các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo học viện và các chuyên gia, chính phủ Nga đang thể hiện quyết tâm rõ ràng trong việc xây dựng một hệ sinh thái bền vững cho giáo dục thông qua các công cụ tài chính dài hạn.
Từ góc độ chiến lược, các quỹ đầu tư mục tiêu không chỉ là một kênh tài trợ, mà còn là cầu nối giữa nhà trường với cộng đồng cựu sinh viên và doanh nghiệp. Chúng tạo ra một vòng tròn hỗ trợ lẫn nhau, nơi người học cũ quay lại đầu tư cho thế hệ mới, còn nhà trường thì xây dựng nền tảng ổn định để phát triển lâu dài.
Trong bối cảnh tài chính công ngày càng chịu áp lực, việc mở rộng và tối ưu hóa hoạt động của các quỹ endowment sẽ đóng vai trò then chốt trong việc giữ vững chất lượng giáo dục và nghiên cứu tại Nga, đồng thời mở ra cơ hội hợp tác quốc tế rộng lớn hơn trong tương lai.
