Thành phố Saint Petersburg – một biểu tượng văn hóa và lịch sử của nước Nga – không chỉ được biết đến là trung tâm giáo dục lớn, mà còn là nơi cộng đồng hơn 1.500 người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc. Với hành trình gần 30 năm gắn bó, cộng đồng người Việt nơi đây không ngừng nỗ lực để hòa nhập sâu rộng vào đời sống xã hội Nga, đồng thời gìn giữ các giá trị văn hóa dân tộc và góp phần thúc đẩy mối quan hệ hữu nghị giữa hai nước.
Cộng đồng được công nhận chính thức, bước tiến hội nhập đầy ý nghĩa
Vào tháng 7 năm 2025, tại Nhà văn hóa các dân tộc của thành phố Saint Petersburg, đại diện chính quyền sở tại đã chính thức trao Giấy chứng nhận Đăng ký quốc gia tổ chức xã hội văn hóa phi lợi nhuận cho “cộng đồng Việt Nam”. Sự kiện mang tính bước ngoặt này không chỉ là sự công nhận những đóng góp tích cực của cộng đồng người Việt, mà còn đánh dấu việc cộng đồng trở thành thành viên trong đại gia đình các dân tộc tại Saint Petersburg.
Đây là nền tảng pháp lý vững chắc để cộng đồng tiếp tục tổ chức các hoạt động giao lưu, bảo tồn văn hóa và đại diện tiếng nói của người Việt tại địa phương.
Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Saint Petersburg, ông Dương Chí Kiên, chia sẻ rằng: “Quá trình hội nhập ở một thành phố lớn như Saint Petersburg đặt ra nhiều thách thức đối với bà con, từ rào cản ngôn ngữ, khó khăn trong việc tìm kiếm công việc phù hợp, chi phí sinh hoạt cao, điều kiện khí hậu khắc nghiệt đến sự khác biệt văn hóa. Tuy vậy, bà con vẫn luôn lạc quan, hỗ trợ lẫn nhau trong cuộc sống, duy trì phong tục truyền thống và hướng về Tổ quốc.”
Điều đặc biệt là cộng đồng người Việt tại đây đã bước sang thế hệ thứ ba, nhiều người trong số đó đã trở thành công dân Nga, thể hiện sự gắn bó bền chặt và sự thích nghi cao với môi trường sống sở tại.
Gìn giữ văn hóa Việt và vun đắp quan hệ Việt – Nga
Một trong những điểm nổi bật trong sinh hoạt của cộng đồng người Việt tại Saint Petersburg là sự quan tâm đến đời sống tinh thần và văn hóa. Các ngày lễ truyền thống như Tết Nguyên đán, Quốc khánh, Tết Trung thu, Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 hay giỗ Tổ Hùng Vương đều được tổ chức chu đáo, ấm cúng. Những dịp như vậy trở thành điểm hẹn gắn kết cộng đồng, đặc biệt thu hút thế hệ trẻ và du học sinh, giúp họ thêm hiểu, thêm yêu cội nguồn văn hóa Việt Nam.
Không dừng lại ở việc duy trì bản sắc, cộng đồng người Việt còn góp phần tích cực trong việc quảng bá hình ảnh Việt Nam tại Nga. Các sự kiện như Tuần lễ văn hóa Việt Nam, lễ hội ẩm thực, các lớp dạy tiếng Việt cho con em kiều bào và người Nga đều thu hút sự quan tâm của giới chức và người dân địa phương.
Một biểu tượng đặc biệt cho mối quan hệ hữu nghị sâu sắc giữa hai nước chính là Quảng trường Hồ Chí Minh tại quận Vyborg, Saint Petersburg. Được khánh thành nhân kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt – Nga (1950–2025), công trình này là niềm tự hào của cộng đồng người Việt và thể hiện tình cảm trân trọng của nước bạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhân dân Việt Nam.
Bên cạnh đó, các hoạt động tưởng niệm chiến sĩ Liên Xô đã từng hỗ trợ Việt Nam trong chiến tranh, cũng như sự tham gia của cựu chiến binh Nga và quân nhân Việt Nam trong các dịp lễ lớn, tiếp tục thắt chặt tình đoàn kết giữa hai dân tộc.
Du học sinh Việt Nam: Lực lượng trẻ năng động và gắn kết
Với vai trò là trung tâm giáo dục lớn của Nga, Saint Petersburg là điểm đến học tập lý tưởng cho sinh viên quốc tế, trong đó có gần 1.000 du học sinh Việt Nam. Họ đang học tập tại các trường đại học danh tiếng như Đại học Tổng hợp Saint Petersburg, Đại học Bách khoa, Đại học Kinh tế và nhiều trường sư phạm, kỹ thuật khác.
Mới đây, việc khai trương Trung tâm Văn hóa Nga – Việt tại Đại học Sư phạm A. Herzen đã mở ra không gian giao lưu học thuật, văn hóa và nghệ thuật giữa hai nước. Trung tâm hướng đến các dự án hợp tác giáo dục, hội thảo chuyên đề, triển lãm lịch sử, góp phần củng cố quan hệ hợp tác toàn diện trong lĩnh vực giáo dục.
Đặc biệt, các du học sinh Việt Nam luôn là lực lượng nòng cốt trong các hoạt động cộng đồng. Họ tích cực tham gia tổ chức các chương trình giao lưu, lễ hội, các giải thể thao nội bộ và giao hữu với sinh viên quốc tế. Năm 2025, nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Hội Sinh viên Việt Nam tại Saint Petersburg đã tổ chức Đại hội thể thao sinh viên với hơn 300 vận động viên tham gia, tạo nên một sân chơi sôi động, gắn kết và đầy ý nghĩa.
Ông Dương Chí Kiên nhấn mạnh: “Chính các hoạt động giao lưu, thi đấu thể thao giữa du học sinh và các thành viên trong cộng đồng đã góp phần tăng cường tinh thần đoàn kết, gắn bó của người Việt Nam tại Saint Petersburg.”
Saint Petersburg – quê hương thứ hai của người Việt
Cộng đồng người Việt tại Saint Petersburg không chỉ gắn bó với nhau bằng ngôn ngữ và văn hóa, mà còn bằng tình cảm đặc biệt với nước Nga – nơi họ coi là quê hương thứ hai.
Ông Dương Chí Kiên, con trai của một cựu chiến binh từng tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ, chia sẻ rằng ông luôn biết ơn Đảng và Nhà nước Việt Nam đã tạo điều kiện để ông được học tập, làm việc và cống hiến tại Nga. Là người Việt đầu tiên được trao giải thưởng “Sư tử vàng” của Ủy ban Đối ngoại Saint Petersburg năm 2021, ông Kiên là hiện thân của một thế hệ lãnh đạo cộng đồng có tâm huyết, tận tụy với kiều bào và luôn hướng về quê hương đất mẹ.
Ông cũng khẳng định: “Cộng đồng người Việt luôn đoàn kết vượt khó, coi Nga là quê hương thứ hai. Cộng đồng nhận được sự hỗ trợ của chính quyền Saint Petersburg và nỗ lực làm cầu nối vun đắp quan hệ hai nước.”
Giữa những đổi thay không ngừng của thời cuộc, cộng đồng người Việt tại Saint Petersburg vẫn giữ được bản sắc văn hóa, phát huy nội lực và xây dựng hình ảnh người Việt Nam năng động, bản lĩnh và nghĩa tình giữa lòng xứ sở bạch dương. Đó là một câu chuyện đẹp, đáng tự hào về hành trình hội nhập không quên nguồn cội, về một cộng đồng không ngừng lớn mạnh và lan tỏa những giá trị Việt Nam đến bạn bè quốc tế.
