Ngày 23/7, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã chính thức ký ban hành một đạo luật mang tính nền tảng, lần đầu tiên đưa khái niệm “gia đình sinh viên” vào hệ thống pháp luật về chính sách thanh niên. Đạo luật này nhằm mở rộng các biện pháp hỗ trợ dành riêng cho các gia đình trẻ, trong đó có nhóm đối tượng đặc thù là sinh viên đang theo học các chương trình trung cấp chuyên nghiệp hoặc đại học hệ chính quy và bán chính quy.
Theo văn bản được công bố trên cổng thông tin pháp lý chính thức của chính phủ Nga, “gia đình sinh viên” được định nghĩa là một cặp vợ chồng, hoặc một phụ huynh đơn thân, chưa quá 35 tuổi, trong đó một hoặc cả hai người là sinh viên, học viên sĩ quan, nghiên cứu sinh, nội trú, phụ giảng hoặc trợ lý thực tập. Định nghĩa này giúp xác lập rõ ràng phạm vi áp dụng cho nhóm đối tượng vốn lâu nay chưa được công nhận như một đơn vị cần hỗ trợ độc lập trong hệ thống chính sách.
Phó Chủ tịch Ủy ban Thanh niên của Duma Quốc gia, ông Alexander Tolmachev, trong cuộc phỏng vấn với hãng tin RIA Novosti, cho biết hiện có khoảng 26.000 gia đình sinh viên tại Nga, trong đó 5.600 gia đình đang nuôi con nhỏ. Tuy nhiên, theo một khảo sát của Viện Nghiên cứu tuổi thơ, gia đình và giáo dục, dù 60% sinh viên bày tỏ mong muốn kết hôn và sinh con, thì chỉ 3,3% trong số họ thực sự đã lập gia đình.
“Các bạn trẻ này thuộc cả nhóm sinh viên lẫn nhóm gia đình trẻ, trên lý thuyết có thể nhận được một số hỗ trợ, nhưng những biện pháp hiện có không giải quyết được các vấn đề then chốt mà các gia đình sinh viên phải đối mặt,” ông Tolmachev nhận định. “Họ cần chỗ ở tại ký túc xá cho cả gia đình, hỗ trợ đặc biệt cho các bà mẹ trẻ, cơ chế chuyển từ học phí sang học miễn phí cho sinh viên nữ sau sinh, cũng như hỗ trợ pháp lý và tài chính.”
Hướng đến chính sách đồng bộ và thực chất cho sinh viên trẻ
Luật mới không chỉ bổ sung khái niệm “gia đình sinh viên” mà còn quy định đây là một tiểu nhóm của khái niệm gia đình trẻ, từ đó có quyền tiếp cận các chính sách hỗ trợ nhà nước, bất kể các thành viên trong gia đình đã từng nhận hỗ trợ theo diện khác hay chưa. Đây là bước đi chiến lược nhằm xóa bỏ tình trạng “lọt lưới” khỏi hệ thống phúc lợi xã hội do không có định danh pháp lý rõ ràng.
Theo ông Tolmachev, điểm quan trọng tiếp theo của luật là làm rõ trách nhiệm và thẩm quyền của các cơ quan trong việc ban hành các biện pháp cụ thể. Ông nhận định: “Tuy đây chỉ là một thao tác kỹ thuật, nhưng không thể đánh giá thấp vai trò của nó, vì đây chính là nền tảng để các bộ ngành liên quan như Bộ Giáo dục, Bộ Lao động, Bộ Khoa học và Thanh niên Liên bang (Rosmolodyozh) triển khai các chính sách thực tiễn.”
Song song với việc ban hành luật, các cơ quan lập pháp và hành pháp đã cùng nhau xây dựng bộ công cụ nhằm phát triển cơ chế mới này, trong đó đặc biệt chú trọng việc mở rộng và nhân rộng các mô hình hỗ trợ hiệu quả đã có tại một số trường đại học. “Chúng tôi đã có những ví dụ rất thành công, nhưng hiện mới dừng lại ở phạm vi từng trường. Giờ đây, luật mới sẽ giúp đưa những mô hình đó ra phạm vi toàn quốc,” ông Tolmachev nhấn mạnh.
Một trong những yếu tố được kỳ vọng nhất từ đạo luật là khả năng thúc đẩy những chính sách toàn diện và hệ thống nhằm giải quyết ba bài toán chiến lược: hỗ trợ dân số, nâng đỡ thế hệ trẻ, và củng cố tiềm lực khoa học của nước Nga.
Đạo luật này cũng phù hợp với mục tiêu mà Tổng thống Putin đặt ra trong năm 2025 – năm được tuyên bố là “Năm của Gia đình” tại Nga – nhằm khẳng định vai trò trung tâm của gia đình trong sự phát triển bền vững của xã hội. Việc công nhận và hỗ trợ “gia đình sinh viên” cho thấy chính quyền Nga đang nỗ lực tiếp cận các nhóm đối tượng mới và xây dựng một chính sách thanh niên không chỉ dựa trên lý thuyết, mà còn từ thực tiễn đời sống.
Như vậy, với luật mới được ký ban hành, “gia đình sinh viên” tại Nga đã có vị thế pháp lý rõ ràng để tiếp cận hệ thống chính sách hỗ trợ toàn diện hơn. Đây là một động thái tích cực, thể hiện sự cam kết của nhà nước trong việc hỗ trợ các cặp đôi trẻ sớm ổn định cuộc sống, theo đuổi học tập, và đóng góp vào sự phát triển của đất nước trong dài hạn. Những gì đang được triển khai hôm nay có thể sẽ đặt nền móng cho một thế hệ tri thức mới – vừa có năng lực chuyên môn, vừa có nền tảng gia đình vững chắc.
