Tối 18 tháng 7 năm 2025, Trung tâm Nghệ thuật Dân gian Moskva – trái tim văn hóa của thủ đô nước Nga – tràn ngập tiếng vỗ tay, ánh mắt xúc động và những giai điệu chan chứa cảm xúc trong chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt mang tên “Bản trường ca hữu nghị Việt – Nga”. Sự kiện do Đại sứ quán Việt Nam tại Nga phối hợp với Nhà hát Lệ Ngọc tổ chức, dưới sự hỗ trợ của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam, Bộ Văn hóa Nga và Cơ quan Rosconcert. Đây là hoạt động nổi bật nằm trong chuỗi kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai quốc gia (1950–2025).
Nhưng hơn cả một chương trình nghệ thuật thông thường, đây là minh chứng sinh động về tình hữu nghị bền chặt, nơi ngôn ngữ văn hóa trở thành cầu nối, vượt qua mọi ranh giới địa lý và ngôn ngữ.
Những cung bậc nghệ thuật và cảm xúc lan tỏa
Dưới sự chỉ đạo nghệ thuật của NSND Lệ Ngọc cùng các cố vấn là NSND Vương Duy Biên, NSND Lê Tiến Thọ và NSND Trịnh Thúy Mùi, chương trình được dàn dựng như một bản trường ca đúng nghĩa, gồm hơn 14 tiết mục đặc sắc. Các phần trình diễn là sự hòa quyện giữa âm nhạc, thơ ca, vũ đạo, sân khấu và thời trang truyền thống Việt, mở ra một không gian nghệ thuật đầy màu sắc và chiều sâu văn hóa.
Khán giả đã được đắm mình trong những làn điệu chèo cổ, xẩm, ca trù, hầu đồng – ngũ biến; cùng những bài hát tiếng Việt và tiếng Nga được thể hiện bởi các nghệ sĩ tên tuổi như NSND Thúy Mùi, NSƯT Hải Yến, NSƯT Hoàng Tùng, nghệ sĩ Bích Liên, nghệ sĩ Anh Đào và ca sĩ trẻ Hà Quỳnh Như – Quán quân The Voice Kids 2018.
Đặc biệt, tiết mục “Giữa Mạc Tư Khoa nghe câu hò Nghệ Tĩnh” do Hà Quỳnh Như thể hiện đã khiến khán giả Nga không khỏi xúc động. Chính cô cũng chia sẻ với phóng viên Sputnik: “Khi mà Quỳnh Như biểu diễn ở nơi đây thì quý vị khán giả rất yêu thương, không chỉ là người Việt mà các anh chị người Nga cũng rất là hưởng ứng… và dành cho Quỳnh Như những tràng vỗ tay rất là lớn.”
Sân khấu không chỉ là nơi biểu diễn, mà trở thành chiếc cầu văn hóa, nơi hai nền văn hóa Việt – Nga gặp nhau trong cảm xúc chân thành, sự đồng điệu tâm hồn.
Giao lưu văn hóa – chiến lược ngoại giao mềm hiệu quả
Đại sứ Việt Nam tại Nga, ông Đặng Minh Khôi, nhiều lần khẳng định trong phát biểu của mình rằng đây không chỉ là một hoạt động văn nghệ, mà là sự kiện đối ngoại quan trọng nhằm quảng bá hình ảnh và tinh thần Việt Nam đến bạn bè Nga và quốc tế. Ông phát biểu: “Việt Nam và Nga tuy xa nhau về mặt địa lý, nhưng lại có nhiều nét tương đồng về văn hóa. Điều này góp phần gắn kết hai dân tộc với nhau… Tôi mong muốn người Nga sẽ đến Việt Nam nhiều hơn nữa để trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực đặc sắc của Việt Nam.”
Không chỉ dừng lại ở các chương trình biểu diễn, chuỗi sự kiện văn hóa còn bao gồm Lễ hội Văn hóa Việt Nam lần đầu tiên tổ chức tại Quảng trường Manezhnaya – trung tâm thủ đô Moskva, từ ngày 25/7 đến 3/8. Đây được kỳ vọng là hoạt động có quy mô lớn, quy tụ nhiều tiết mục mang tính truyền thống kết hợp hiện đại, tiếp tục khẳng định vị thế của văn hóa Việt trong mắt bạn bè quốc tế.
Cảm nhận từ khán giả và nghệ sĩ: Khi nghệ thuật chạm đến trái tim
Các nghệ sĩ Việt Nam sang Nga lần này đều mang theo tâm thế trân trọng, đầy cảm xúc. Diễn viên Anh Đào chia sẻ: “Tôi cảm thấy rất vui và vinh dự được là một trong những diễn viên đại diện sân khấu Việt Nam sang đất nước Nga xinh đẹp lưu diễn… Tôi mong có nhiều chương trình kết nối hai đất nước, cũng như cộng đồng người Việt tại Nga có thể tiếp cận sâu hơn với những nét văn hóa truyền thống của quê hương.”
Phóng viên Ekaterina Makarova của Hãng thông tấn Sputnik – người có mặt tại đêm diễn – xúc động nói: “Tôi rất vui khi được nghe nghệ sĩ Việt Nam hát các ca khúc Nga… đó thực sự là cầu nối văn hóa giữa hai dân tộc.”
Không chỉ người Nga, cộng đồng người Việt sinh sống tại Nga cũng cảm nhận rõ nét giá trị của chương trình. Cô Vũ Thị Kim Trang, người đã sống tại Nga hơn 40 năm chia sẻ: “Được thưởng thức một chương trình tổng hợp nghệ thuật truyền thống như thế này giúp tôi vơi bớt nỗi nhớ quê hương. Đối với người con xa xứ thì đó thực sự là một niềm hạnh phúc.”
Nghệ thuật – nơi lịch sử và hiện tại giao thoa
Trước đêm diễn chính thức ngày 18/7, vào tối 17/7, Nhà hát Lệ Ngọc còn trình diễn vở kịch “Lá đơn thứ 72” tại Đại học Tài chính Moskva. Vở kịch dựa trên câu chuyện có thật từ tư liệu của luật sư Nguyễn Trọng Tỵ – nguyên Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam, người từng tham gia giải oan nhiều vụ án sai trong lịch sử tư pháp nước ta.
Thông điệp nhân văn về công lý, lòng nhân ái và hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh giản dị nhưng vĩ đại được truyền tải sâu sắc qua vở diễn. Khán giả không chỉ xúc động trước nội dung mà còn ngưỡng mộ trước cách sân khấu Lệ Ngọc tái hiện chân thực lịch sử Việt Nam, giúp người Việt tại Nga tự hào và người Nga hiểu hơn về đất nước hình chữ S.
“Bản trường ca hữu nghị Việt – Nga” không khép lại chỉ bằng những tràng vỗ tay kéo dài. Nó để lại dư âm sâu lắng – một bản hòa ca văn hóa từ trái tim đến trái tim, góp phần thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai dân tộc từng kề vai sát cánh trong lịch sử. Đây cũng là minh chứng rõ ràng rằng, nghệ thuật luôn là ngôn ngữ toàn cầu – không cần phiên dịch nhưng vẫn chạm đến mọi tâm hồn.
