Kỹ sư Chương Hùng, hiện là Phó Chủ tịch Hiệp hội thiết bị y tế TP.HCM và Phó Chủ tịch Hội Cựu sinh viên Đại học Kỹ thuật Điện quốc gia Saint Petersburg (LETI) tại Việt Nam, là một trong những người Việt đầu tiên theo học ngành thiết bị điện tử y tế tại Liên Xô. Ông nhập học tại LETI vào tháng 9 năm 1972, thời điểm chiến tranh Việt Nam vẫn còn rất khốc liệt. Việc học tập ở nước ngoài đối với sinh viên Việt Nam khi đó không phải là một lựa chọn cá nhân, mà do chính phủ phân công dựa trên kết quả học tập trong nước.
Cuộc sống sinh viên và kỷ niệm không thể nào quên tại LETI
Những ngày đầu tại LETI không dễ dàng. Rào cản ngôn ngữ khiến việc tiếp thu bài giảng trở nên khó khăn. Tuy nhiên, sự giúp đỡ từ những người bạn Liên Xô – như nhóm bạn cùng lớp 259A gồm Svetlana Khan, Galina Kosyreva, Zafer Yuldashev, Tatiana Lunina, Sergey Zhovkovsky – đã giúp ông vượt qua giai đoạn đầu đầy thử thách. Họ cho ông mượn vở ghi chép, kiên nhẫn hướng dẫn thực hành trong phòng thí nghiệm.
So với hệ thống giáo dục thời chiến ở Việt Nam, nơi học sinh chỉ học lý thuyết, môi trường học tập tại LETI là một bước ngoặt. Ở đây, sinh viên được tiếp cận các phòng thí nghiệm hiện đại, thực tập tại các nhà máy sản xuất thiết bị y tế như nhà máy “Krasnogvardets”, nơi ông được học về máy hô hấp nhân tạo RO-5. Sau khi tốt nghiệp, ông trở lại Việt Nam và làm việc trực tiếp với dòng máy này – một sự trùng hợp đầy ý nghĩa.
Con đường sự nghiệp và di sản cá nhân
Tốt nghiệp năm 1978, ông bắt đầu sự nghiệp tại Bộ Y tế Việt Nam và sau đó làm việc tại Công ty Thiết bị Y tế TP.HCM cho đến khi nghỉ hưu năm 2014. Từ một kỹ sư sửa chữa thiết bị, ông dần trở thành người lãnh đạo công ty. Những kiến thức học được từ LETI không chỉ giúp ông thăng tiến trong công việc mà còn đặt nền móng cho sự nghiệp suốt đời gắn liền với thiết bị y tế.
Dù đã nghỉ hưu, ông vẫn tiếp tục đóng góp cho ngành qua việc giảng dạy, làm việc cùng con trai trong lĩnh vực thiết bị y tế, và giữ vai trò lãnh đạo tại Hiệp hội thiết bị y tế TP.HCM. “Tôi hài lòng với sự nghiệp của mình và cảm thấy may mắn vì được học tập tại môi trường LETI – nơi đã hun đúc nên con người tôi ngày hôm nay,” ông chia sẻ.
Tấm lòng tri ân và những người thầy đáng kính
Những người thầy tại LETI đã để lại dấu ấn không thể phai mờ trong lòng ông. Trong đó có giáo sư Osher Beniaminovich Lurie – người cao tuổi, giọng nhỏ nhẹ nhưng luôn đầy nhiệt huyết. Giáo sư Vladimir Mikhailovich Akhutin, người đồng thời là nhà nghiên cứu và từng phục vụ trong quân đội Liên Xô, cũng là một hình mẫu lớn.
Ông cũng kể lại kỷ niệm đặc biệt khi nhóm sinh viên Việt Nam đọc được trong hồi ký của Nguyên soái Zhukov nhắc đến một bác sĩ quân y nổi tiếng – hóa ra lại là cha của thầy Akhutin. Những người thầy như Nikolai Nikolaevich Pershin và Evgeny Parfirovich Popechitelev cũng góp phần lớn vào nền tảng chuyên môn của ông và các bạn học.
Những bài học vượt thời gian và lời khuyên cho thế hệ trẻ
Một trong những bài học mà ông ghi nhớ sâu sắc là lời dạy của một giảng viên: “Có thể sau 6 năm học, điều bạn nhớ nhất chỉ là công thức I = U/R. Nhưng điều quan trọng là các bạn phải biết tự học suốt đời, phải kiên trì và tận tâm.” Chính sự kiên trì đó đã giúp ông vượt qua những khó khăn thời hậu chiến tại Việt Nam – nơi điều kiện làm việc thiếu thốn, điện nước không ổn định, và nhân viên y tế còn thiếu kinh nghiệm sử dụng thiết bị hiện đại. Ông cùng các đồng nghiệp không ngừng hướng dẫn, bảo trì để kéo dài tuổi thọ cho máy móc y tế.
Đối với sinh viên ngày nay, đặc biệt là những ai theo học ngành kỹ thuật y sinh, ông khuyên: “Phải kiên nhẫn, chăm chỉ và sẵn sàng học lại mọi thứ theo cách mới. Ngành thiết bị y tế luôn thay đổi, nên các bạn phải học hỏi liên tục và không ngại đổi mới.”
Gắn kết cộng đồng cựu sinh viên LETI tại Việt Nam và vun đắp tình hữu nghị
Là Phó Chủ tịch Hội Cựu sinh viên LETI tại Việt Nam, ông Chương Hùng tích cực trong việc kết nối và hỗ trợ sinh viên đã và đang học tại trường. Tính đến nay, hơn 800 người Việt từng học tại LETI, nhưng việc tìm kiếm lại họ là cả một quá trình lâu dài, nhất là trong thời kỳ chưa có internet hay điện thoại di động. Hiện nay, danh sách sinh viên được xây dựng và cập nhật thường xuyên, góp phần thúc đẩy hợp tác giáo dục và hỗ trợ lẫn nhau.
Niềm tự hào lớn lao đến vào năm 2014, khi LETI được Chính phủ Việt Nam trao tặng Huân chương Hữu nghị – minh chứng cho mối quan hệ hữu nghị lâu đời giữa hai quốc gia. Ông và các thành viên hội luôn tích cực tổ chức các buổi gặp mặt cựu sinh viên, thúc đẩy giao lưu giữa thế hệ cũ và mới.
Văn hóa Liên Xô và tình bạn vượt biên giới
“Chúng tôi – thế hệ sinh ra vào năm 1954, hiểu rõ giá trị của hòa bình,” ông nói. Những năm tháng sống ở Liên Xô giúp ông không chỉ học kiến thức chuyên môn, mà còn tiếp xúc sâu sắc với văn hóa Nga qua thơ ca, âm nhạc, điện ảnh, và đặc biệt là tình bạn xuyên quốc gia. Ông từng gặp lại bạn học cũ ở nhiều nơi trên thế giới: từ Nga, Kazakhstan, Kyrgyzstan đến Israel, Phần Lan. Một số bạn cũng đã từng đến thăm Việt Nam.
Ngoài công việc, ông còn có niềm đam mê đặc biệt với sưu tập tem từ nhỏ. Khi còn học ở ЛЭТИ, ông thường đến quầy báo trong khuôn viên trường để mua tem, đặc biệt yêu thích những bộ tem về nghệ thuật – các bức tranh, tượng điêu khắc từ các bảo tàng Liên Xô. Tình yêu này kéo dài đến ngày nay, ông vẫn viết bài đăng trên tạp chí “Philatelia” ở Việt Nam. Trong một chuyến trở lại LETI vào tháng 5 năm 2025, ông đã trao tặng các ấn phẩm quý này cho trường và bạn học.
Một cuộc đời gắn bó với kiến thức, lòng biết ơn và những giá trị nhân văn
Ở tuổi 71, ông Chương Hùng vẫn miệt mài với công việc, gắn bó với cộng đồng, luôn mang theo tinh thần học tập không ngừng và trân trọng những giá trị văn hóa đã nuôi dưỡng ông từ những năm tháng xa quê hương.
“ЛЭТИ – это часть моей жизни” – “LETI là một phần cuộc đời tôi”, ông khẳng định. Không chỉ là nơi ông học tập, mà còn là nơi ông đã trưởng thành, kết nối với những người bạn suốt đời, và từ đó lan tỏa những giá trị tốt đẹp giữa hai dân tộc Việt – Nga.
