Ngày 6/6 tại Hà Nội, trong không khí hân hoan và ấm áp, Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga đã tổ chức chuỗi hoạt động đặc biệt nhân dịp kỷ niệm 226 năm ngày sinh của đại thi hào Nga Alexandr Sergeyevich Pushkin – biểu tượng bất tử của văn học Nga, đồng thời cũng là Ngày quốc tế tiếng Nga. Sự kiện không chỉ gói gọn trong phạm vi tưởng niệm một danh nhân văn hóa, mà còn mở rộng thành một cầu nối văn hóa – nơi thơ ca gắn kết những trái tim từ nhiều thế hệ và quốc gia.
Hành trình của thi ca từ nước Nga đến trái tim người Việt
Khai mạc buổi lễ tại Hà Nội, ông Vladimir Murashkin – Giám đốc Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga – nhấn mạnh ý nghĩa của ngày 6/6 như một dấu mốc đặc biệt đối với nền văn học Nga: “Những giá trị nhân văn, bản sắc dân tộc và sự thông thái trong các tác phẩm của đại thi hào Pushkin vẫn còn nguyên sức sống và ảnh hưởng đến ngày nay.” Ông cũng bày tỏ sự trân trọng với cộng đồng độc giả Việt Nam, những người đã đón nhận và yêu mến thơ ca của Pushkin qua nhiều thế hệ.
Tại sự kiện, đông đảo khách mời gồm đại diện Hội hữu nghị Việt – Nga, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội, các dịch giả, giảng viên, học sinh – sinh viên và người yêu văn học Nga đã cùng nhau ôn lại dấu ấn văn chương bất hủ của Pushkin. Đặc biệt, hơn 200 thiếu nhi Việt – Nga đã tham gia chương trình “Khăn hồng hữu nghị”, như một biểu tượng sinh động cho tình đoàn kết và tiếp nối truyền thống giao lưu văn hóa giữa hai quốc gia.
Một điểm nhấn đáng nhớ là lễ dâng hoa trang trọng tại tượng đài Pushkin trong công viên Hòa Bình – nơi được ví như không gian tưởng niệm thi ca Nga giữa lòng Hà Nội. Bức tượng được đặt tại đây từ năm 2021, do nhà điêu khắc Nga Nikolai Kuznetsov-Muromsky thực hiện và được trao tặng Việt Nam bởi Hội Nhà văn Nga, dưới sự khởi xướng của Đại sứ quán Nga.
Buổi tối cùng Pushkin với nghệ thuật của sự đồng cảm và kết nối
Không khí xúc động lan tỏa trong chương trình “Buổi tối cùng Pushkin” tổ chức tại Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga. Mở đầu là triển lãm nghệ thuật “Alexander Pushkin qua nét đúc và điêu khắc”, trưng bày các tác phẩm nghệ thuật tượng đài tôn vinh nhà thơ vĩ đại trong dòng chảy văn hóa Nga và quốc tế.
Những vần thơ Pushkin được cất lên bằng cả tiếng Nga và tiếng Việt, qua giọng ngâm ấm áp, trầm lắng của sinh viên, giảng viên và khách mời. Không ít người trong khán phòng đã lặng người khi nghe các bản tình ca phổ nhạc từ thơ của ông, được trình bày bởi các bạn trẻ Nga – Việt. Những tiết mục nghệ thuật này đã thể hiện sự cộng hưởng sâu sắc giữa hai nền văn hóa, cũng như sức sống mãnh liệt của thi ca trong tâm hồn thế hệ trẻ.
“Chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới những người đã mở ra cho nhân dân Việt Nam thế giới của A.S. Pushkin – những vần thơ, trường ca, truyện cổ tích và văn xuôi của ông,” Giám đốc Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga phát biểu. “Nhờ tài năng, sự khéo léo và công phu của các dịch giả, những áng thơ Pushkin đã cất lên bằng tiếng Việt, vẹn nguyên vẻ đẹp, chiều sâu và sự đa dạng của những tư tưởng, tình cảm chứa đựng trong đó.”
Bên cạnh hoạt động văn nghệ là phần thi đố vui sôi nổi về cuộc đời và sự nghiệp văn chương của Pushkin. Các bạn trẻ đã thể hiện sự hiểu biết sâu sắc, niềm yêu mến chân thành dành cho nhà thơ Nga. Người chiến thắng nhận được những phần quà lưu niệm ý nghĩa từ ban tổ chức, và niềm hân hoan hiện rõ trên từng gương mặt.
Di sản bất tử của Pushkin trong lòng văn hóa thế giới
Aleksandr Sergeyevich Pushkin – “mặt trời thi ca Nga” – là biểu tượng lớn của văn học lãng mạn thế kỷ XIX. Dù chỉ sống 37 năm, ông đã để lại một kho tàng văn học đồ sộ với ảnh hưởng vượt khỏi biên giới nước Nga. Các tác phẩm của ông không chỉ được yêu mến trong giới học thuật mà còn in dấu trong đời sống tinh thần của bao thế hệ độc giả khắp thế giới.
Tại Việt Nam, tên tuổi Pushkin gắn liền với thế hệ trí thức từng học tập và sinh sống tại Liên Xô cũ. Những bản dịch thơ Pushkin bằng tiếng Việt vẫn được trân trọng gìn giữ như những minh chứng sống động cho tình hữu nghị sâu bền giữa hai dân tộc. “Bằng nỗ lực và tâm huyết của các dịch giả, thơ ca Pushkin đã sống thêm một đời sống mới trên đất Việt,” ông Vladimir Murashkin chia sẻ.
Kỷ niệm 226 năm ngày sinh Pushkin tại Hà Nội không chỉ là sự kiện văn hóa mang tính tưởng niệm, mà còn là minh chứng rõ ràng cho một sự thật: nghệ thuật đích thực không bao giờ mất đi sức sống. Thi ca vượt qua biên giới ngôn ngữ, lịch sử, thời đại – và nơi nào còn những con người biết rung động trước cái đẹp, nơi đó thi ca vẫn tiếp tục sống mãi.
