Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 chuyên tại Hà Nội năm học 2025-2026 đang trở thành tâm điểm chú ý khi số lượng thí sinh đăng ký vượt xa chỉ tiêu, đặc biệt là ở các lớp chuyên ngoại ngữ. Một trong những điểm đáng chú ý nhất chính là sự vươn lên mạnh mẽ của lớp chuyên Tiếng Nga – thứ tiếng từng bị đánh giá là “hạ nhiệt” trong vài năm gần đây – nay lại trở thành một trong những lớp có tỷ lệ chọi cao nhất toàn thành phố.
Lớp chuyên Tiếng Nga: từ “hạ nhiệt” đến bùng nổ
Theo số liệu công bố ngày 13/5 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, có hơn 16.000 thí sinh đăng ký dự thi vào lớp 10 các trường THPT chuyên thuộc Sở. Với tổng chỉ tiêu chỉ 2.730 học sinh cho bốn trường chuyên, tỷ lệ chọi bình quân là gần 1/6. Nhưng vượt trên tất cả, những lớp chuyên ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Nga, đang ghi nhận mức độ cạnh tranh kỷ lục.
Cụ thể, lớp chuyên Tiếng Nga của trường THPT chuyên Nguyễn Huệ năm nay có tỷ lệ chọi 1/21,6 – cao thứ hai toàn thành phố, chỉ sau lớp chuyên Tiếng Trung của trường chuyên Chu Văn An (1/24,45). Điều này gây bất ngờ bởi chỉ năm ngoái, lớp chuyên Nga tại trường này từng có tỷ lệ chọi khá thấp, chỉ 1/1,23.
Không dừng lại ở đó, lớp chuyên Tiếng Nga tại THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Ams) cũng ghi nhận gần 550 thí sinh đăng ký, trong khi chỉ tiêu chỉ là 35. Tỷ lệ chọi do đó lên tới hơn 1/15, tăng vọt so với con số chỉ 1/0,77 của năm ngoái. Như vậy, chỉ trong một năm, sức hút của các lớp chuyên Nga tại hai trường chuyên hàng đầu đã có sự chuyển biến rõ rệt, cho thấy một làn sóng quan tâm mới mẻ đối với ngôn ngữ này.
Sự trỗi dậy của tiếng Nga trong kỳ thi năm nay phần nào phản ánh xu hướng thay đổi trong lựa chọn ngôn ngữ thứ hai của học sinh và phụ huynh, đồng thời khẳng định vị thế học thuật ngày càng được củng cố của bộ môn này trong hệ thống giáo dục phổ thông.
Bức tranh toàn cảnh kỳ thi chuyên: sức cạnh tranh phân hóa mạnh
Bên cạnh sự bứt phá của tiếng Nga, các lớp chuyên Tiếng Anh tại trường Ams và Chu Văn An vẫn duy trì sức hút truyền thống, với tỷ lệ chọi giữ ở mức 1/19 – cao nhưng không biến động quá mạnh so với các năm trước.
Ở chiều ngược lại, nhiều lớp chuyên khác có tỷ lệ chọi giảm hoặc ổn định ở mức 1/2 đến 1/5, do năm nay các trường đồng loạt tăng chỉ tiêu tuyển sinh. Toàn thành phố Hà Nội có khoảng 127.000 học sinh tốt nghiệp THCS. Trong đó, những em có nguyện vọng vào lớp 10 chuyên phải vượt qua hai vòng thi nghiêm ngặt.
Vòng một là sơ tuyển, xét điểm học bạ, thành tích thi học sinh giỏi và các hoạt động xã hội. Nếu đạt từ 8 điểm trở lên, thí sinh mới đủ điều kiện dự thi vòng hai, diễn ra từ ngày 7 đến 9/6. Ở vòng này, các em sẽ thi bốn môn: Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ và môn chuyên. Điểm xét tuyển được tính theo công thức: điểm ba môn Toán, Văn, Ngoại ngữ cộng với điểm môn chuyên nhân hệ số hai (tối đa 50 điểm). Đáng lưu ý, không có bất kỳ điểm cộng ưu tiên nào được áp dụng trong kỳ thi này.
Học sinh được phép đăng ký tối đa hai lớp chuyên, miễn là lịch thi không trùng nhau. Những em trúng tuyển sẽ nhập học trong khoảng từ ngày 10 đến 12/7; sau đó, nếu còn thiếu, các trường sẽ tuyển bổ sung từ ngày 19 đến 22/7.
Ngoài các trường chuyên thuộc Sở, Hà Nội còn có trường THPT chuyên Ngoại ngữ (CNN) trực thuộc Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội, nơi cũng tổ chức tuyển sinh vào các lớp chuyên ngôn ngữ, trong đó có tiếng Nga.
Tại CNN, kỳ tuyển sinh năm nay cho thấy một xu hướng trái ngược: 6/7 lớp chuyên có tỷ lệ chọi giảm mạnh, không lớp nào vượt ngưỡng 1/10. Nguyên nhân chính là do trường tăng chỉ tiêu, đặc biệt với lớp chuyên Tiếng Anh – tăng thêm 105 suất, nâng tổng chỉ tiêu lên 315, khiến tỷ lệ chọi giảm còn 1/1,5 (so với 1/7,1 của năm ngoái).
Duy nhất lớp chuyên Tiếng Nga tại CNN ghi nhận tỷ lệ chọi tăng, đạt mức 1/7 – trở thành lớp cạnh tranh nhất trong hệ thống tuyển sinh của trường. Các lớp chuyên còn lại như Pháp, Trung, Nhật, Đức đều có tỷ lệ chọi giảm rõ rệt, chủ yếu do lượng hồ sơ giảm trong khi chỉ tiêu giữ nguyên.
Kỳ thi vào lớp 10 chuyên Ngoại ngữ tại CNN diễn ra vào ngày 1/6 với bốn môn: Toán, Văn, Tiếng Anh và môn chuyên. Thí sinh có thể chọn một trong sáu ngôn ngữ: Anh, Pháp, Trung, Đức, Nhật, Hàn để thi vào lớp chuyên tương ứng. Điểm xét tuyển cũng áp dụng thang 50, trong đó môn chuyên nhân hệ số hai, không cộng điểm khuyến khích.
Năm ngoái, trường CNN có khoảng 3.300 thí sinh dự thi để tranh 525 suất. Điểm chuẩn dao động từ 23,14 đến 25,12 (thang 40), trong đó cao nhất là lớp chuyên Pháp. Dự kiến kết quả tuyển sinh năm nay sẽ được công bố trước ngày 15/7.
Tiếng Nga trở thành điểm nóng trong kỳ thi vào lớp 10 chuyên tại Hà Nội
Sự nổi lên của tiếng Nga như một ngôn ngữ “nóng” trong kỳ tuyển sinh lớp 10 chuyên năm nay không chỉ là một hiện tượng nhất thời, mà có thể báo hiệu sự thay đổi trong xu hướng học ngoại ngữ tại Việt Nam. Với sự đầu tư trở lại từ các trường chuyên, cùng với nhu cầu nhân lực đa dạng trong tương lai, tiếng Nga có thể đang trở lại vị thế vốn có của nó trong hệ thống giáo dục phổ thông.
