Trong khuôn khổ chuyến công tác chính thức của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Liên bang Nga, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) đã ký kết thỏa thuận hợp tác với bốn trường đại học hàng đầu của Nga, đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược quốc tế hóa giáo dục, đồng thời mở ra nhiều cơ hội phát triển toàn diện cho cả hai phía trong lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Lễ ký kết diễn ra tại Moskva, dưới sự chứng kiến của lãnh đạo cấp cao hai nước, thể hiện sự quan tâm sâu sắc và kỳ vọng lớn lao dành cho giáo dục – đào tạo, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo như một trụ cột vững chắc trong quan hệ song phương Việt – Nga. Các văn bản hợp tác được ký với Đại học Quan hệ Quốc tế Moskva (MGIMO), Học viện Tổng thống (RANEPA), Trường Kinh tế Cao cấp (HSE) và Đại học Quốc gia Moskva (MSU) không chỉ mang tính biểu tượng, mà còn được kỳ vọng sẽ tạo ra hiệu quả thực chất, lâu dài và lan tỏa.
Hợp tác toàn diện với MGIMO
Với MGIMO, một trong những trường đại học danh tiếng nhất của Nga trong lĩnh vực quan hệ quốc tế, hai bên thống nhất phát triển các chương trình đào tạo liên kết ở cả ba cấp độ: đại học, sau đại học và tiến sĩ. Ngoài ra, MGIMO và ĐHQGHN sẽ triển khai nhiều hoạt động giao lưu học thuật, trao đổi giảng viên, sinh viên và nhà nghiên cứu; cùng xây dựng các dự án khoa học ứng dụng, đặc biệt chú trọng đến sự tham gia của các nhà nghiên cứu trẻ.
Điểm nhấn đáng chú ý trong hợp tác giữa MGIMO và ĐHQGHN là kế hoạch triển khai chương trình thạc sĩ Quản trị điều hành cấp cao (Executive MBA), phục vụ nhu cầu học tập của giới quản lý trong bối cảnh kinh tế toàn cầu liên tục biến động. Việc hai trường phối hợp đào tạo trong lĩnh vực này không chỉ thể hiện sự linh hoạt trong định hướng chiến lược đào tạo, mà còn góp phần hình thành một hình mẫu hợp tác quốc tế hiệu quả giữa các cơ sở giáo dục đại học.
Hợp tác toàn diện với RANEPA
Trong khi đó, với RANEPA – một trong những trung tâm đào tạo lớn nhất cho cán bộ hành chính và công vụ của Liên bang Nga – ĐHQGHN hướng tới việc đẩy mạnh các chương trình đào tạo ngắn hạn, nâng cao năng lực cho đội ngũ lãnh đạo, công chức và viên chức Việt Nam. Từ năm 2025 đến 2030, dự kiến sẽ có khoảng 100 cán bộ công chức Việt Nam được cử sang RANEPA để tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu về quản trị công, hoạch định chính sách và chuyển đổi số trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Hai bên cũng cam kết triển khai các chương trình liên kết đào tạo trình độ đại học và sau đại học trong các lĩnh vực như quản trị đại học, phát triển bền vững và chính sách công. Các hình thức đào tạo sẽ được linh hoạt kết hợp giữa trực tiếp, trực tuyến và mô hình kết hợp, phù hợp với điều kiện và đặc thù của từng đối tượng học viên.
Hợp tác toàn diện với HSE
Một bước phát triển đáng chú ý khác trong chuỗi hợp tác lần này là thỏa thuận thành lập Viện nghiên cứu khoa học chung giữa ĐHQGHN và Trường Kinh tế Cao cấp (HSE) – một đại học nghiên cứu hàng đầu tại Nga. Viện nghiên cứu này đặt tại Hà Nội, sẽ là đầu mối triển khai nhiều hoạt động nghiên cứu trong các lĩnh vực tiên phong như công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, năng lượng, chính sách phát triển kinh tế – xã hội và quan hệ quốc tế.
Thông qua viện nghiên cứu này, hai đại học không chỉ phối hợp tổ chức các khóa học chuyên đề, khóa học mùa hè và giao lưu học thuật, mà còn hướng tới xây dựng các chương trình đào tạo liên kết trình độ tiến sĩ – phục vụ mục tiêu phát triển bền vững nguồn nhân lực khoa học công nghệ trình độ cao. Đây là minh chứng cụ thể cho thấy hợp tác giáo dục giữa hai quốc gia đang chuyển mình từ chiều rộng sang chiều sâu, từ trao đổi học thuật sang cùng kiến tạo tri thức.
Hợp tác toàn diện với MSU
Với Đại học Quốc gia Moskva (MSU), mối quan hệ hợp tác đã có nền tảng vững chắc từ nhiều năm nay, với những dấu ấn đáng kể như việc ĐHQGHN từng trao bằng Tiến sĩ danh dự cho Giáo sư Sadovnichy, một trong những nhà giáo dục lỗi lạc của Nga. Trong lần ký kết này, hai đại học tiếp tục mở rộng hợp tác toàn diện: từ trao đổi cán bộ, giảng viên, sinh viên và nhà nghiên cứu, đến tổ chức hội thảo, hội nghị khoa học, phát triển các chương trình đào tạo cấp bằng kép và các hoạt động thực tập, trải nghiệm thực tiễn.
Ngoài ra, ĐHQGHN và MSU cũng nhất trí chia sẻ tài liệu học thuật, các ấn phẩm nghiên cứu và cơ sở dữ liệu khoa học – qua đó giúp hai bên tiếp cận nhanh chóng với tri thức mới, đồng thời nâng cao chất lượng nghiên cứu và giảng dạy, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của giáo dục đại học trong thời đại số.
Đề xuất liên minh chiến lược giữa các đại học Việt Nam – Nga
Một nội dung nổi bật khác được thảo luận trong chuỗi hoạt động này là đề xuất thành lập liên minh chiến lược giữa các đại học hàng đầu của hai quốc gia, gồm ĐHQGHN, ĐHQG TP. Hồ Chí Minh, MSU và Đại học Tổng hợp Quốc gia Saint Petersburg. Liên minh được kỳ vọng sẽ tạo ra một cơ chế phối hợp bền vững trong đào tạo, nghiên cứu và chia sẻ nguồn lực, từ đó thúc đẩy các sáng kiến hợp tác đa phương, nâng cao năng lực cạnh tranh của các trường đại học thành viên trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng.
Đây cũng là bước đi chiến lược để các đại học Việt Nam – Nga khẳng định vai trò của mình trong các diễn đàn học thuật quốc tế, đồng thời cùng nhau đóng góp vào việc xây dựng một nền giáo dục đại học hiện đại, năng động, đổi mới và hội nhập.
Giáo sư Lê Quân, Giám đốc ĐHQGHN, nhấn mạnh: “Việc hợp tác với các đại học danh tiếng của Liên bang Nga giúp Đại học Quốc gia Hà Nội nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời tạo cơ hội cho sinh viên, giảng viên tiếp cận nền giáo dục tiên tiến. Đây cũng là một bước đi chiến lược để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng nhu cầu phát triển của Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa”.
Với tầm nhìn dài hạn và tinh thần cầu thị, chủ động hội nhập, ĐHQGHN đang từng bước khẳng định vị thế của một trung tâm đào tạo – nghiên cứu hàng đầu khu vực, đồng thời trở thành cầu nối vững chắc trong quan hệ hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và thế giới, đặc biệt là với Liên bang Nga – một đối tác chiến lược, thân thiết và nhiều tiềm năng.
