Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Liên bang Nga của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm từ ngày 8 đến 11/5/2025, hợp tác giáo dục và đào tạo giữa Việt Nam và Nga đã trở thành một trong những trọng tâm nổi bật, góp phần củng cố và nâng tầm quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia.
Giáo dục – đào tạo: trụ cột vững chắc trong quan hệ Việt – Nga
Ngày 8/5/2025, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam Nguyễn Văn Phúc cùng Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Xã hội Việt Nam Phan Chí Hiếu đã có buổi làm việc với Bộ trưởng Bộ Khoa học và Giáo dục đại học Liên bang Nga Valeryi Falkov và Thứ trưởng Konstantin Mogilevskyi. Hai bên vui mừng ghi nhận quan hệ hợp tác trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo đang ngày càng phát triển sâu rộng, đặc biệt trong bối cảnh hai nước kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.
Trong năm 2025, gần 1.500 ứng viên Việt Nam đã đăng ký dự tuyển học bổng Hiệp định với Nga ở nhiều lĩnh vực đa dạng như khoa học kỹ thuật, xã hội – nhân văn, kinh tế, văn hóa – nghệ thuật và công nghệ mới. Bên cạnh đó, ba mạng lưới các trường đại học Việt – Nga trong các lĩnh vực kỹ thuật công nghệ, công nghệ thông tin và kinh tế đang không ngừng được mở rộng và củng cố.
Đáng chú ý, hai bên thống nhất sẽ tổ chức Diễn đàn hiệu trưởng các trường đại học Việt – Nga lần thứ ba tại Hà Nội vào đầu năm 2026, nhân dịp “Năm hợp tác Việt – Nga”, nhằm tăng cường giao lưu học thuật, mở rộng liên kết và tạo thêm cơ hội hợp tác giữa các cơ sở giáo dục hai nước.
Thành lập Trung tâm tiếng Nga mang tên Puskin
Một dấu ấn quan trọng trong chuyến thăm lần này là việc ký kết Hiệp định giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Liên bang Nga về thành lập và hoạt động của Trung tâm tiếng Nga Puskin. Văn kiện được ký kết bởi Thứ trưởng Nguyễn Văn Phúc và Bộ trưởng Valeryi Falkov, và chính thức được trao dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Vladimir Putin tại điện Kremlin vào ngày 10/5.
Trung tâm tiếng Nga Puskin được kỳ vọng sẽ trở thành điểm kết nối hiệu quả trong việc quảng bá ngôn ngữ và văn hóa Nga tại Việt Nam, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và học tập tiếng Nga cũng như văn học Nga. Đây không chỉ là một sáng kiến mang tính học thuật mà còn có ý nghĩa to lớn về mặt ngoại giao nhân dân, góp phần tăng cường tình hữu nghị, sự thấu hiểu lẫn nhau giữa nhân dân hai nước.
Nhiều văn kiện hợp tác được ký kết giữa các trường đại học
Theo thông tin từ truyền thông Nga, trong khuôn khổ cuộc gặp cấp cao giữa Tổng thống Vladimir Putin và Tổng Bí thư Tô Lâm, nhiều văn kiện hợp tác giáo dục cũng đã được ký kết giữa các trường đại học hàng đầu của hai nước. Trong đó, đáng chú ý có biên bản ghi nhớ giữa Học viện Ngoại giao Moscow (MGIMO) và Đại học Quốc gia Hà Nội; thỏa thuận hợp tác giữa Học viện Hành chính Quốc gia Nga (RANEPA) và Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
Đồng thời, hai nước cũng đã ký kết thỏa thuận tổ chức các cuộc thi dành cho các dự án nghiên cứu khoa học chung giữa Việt Nam và Nga, mở ra cơ hội hợp tác học thuật, khoa học ứng dụng và đổi mới sáng tạo ở cấp độ cao hơn.
Bước tiến dài trong hợp tác giáo dục và nền tảng cho tương lai
Việc ký kết và trao đổi hàng loạt văn kiện hợp tác giáo dục trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ từ cấp cao nhất của hai quốc gia, mà còn mở ra chương mới trong hợp tác chiến lược Việt – Nga. Hợp tác giáo dục, với vai trò là cầu nối bền vững và sâu sắc giữa các thế hệ, đang trở thành một trong những trụ cột then chốt trong quan hệ đối tác toàn diện giữa hai nước.
Không dừng lại ở lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực, các hoạt động hợp tác này còn mang trong mình ý nghĩa chiến lược: từ việc lan tỏa ngôn ngữ và văn hóa Nga tại Việt Nam, đến việc xây dựng mạng lưới nghiên cứu chung, thúc đẩy sự gắn kết giữa các nhà khoa học, học giả, giáo viên và sinh viên. Với những nền tảng vững chắc đã được thiết lập và cam kết chính trị mạnh mẽ từ hai phía, quan hệ giáo dục – đào tạo giữa Việt Nam và Liên bang Nga được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển lên tầm cao mới trong những năm tới.
