Sáng ngày 6/5/2025, Hà Nội đã chứng kiến một sự kiện trang trọng và đầy xúc động: diễu hành “Binh đoàn bất tử”, nhằm tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ Việt Nam và Liên Xô/Liên bang Nga – những con người đã chiến đấu và hy sinh cho nền độc lập dân tộc, cho hòa bình và tự do của nhân loại.
Chương trình do Đại sứ quán Liên bang Nga tại Việt Nam phối hợp với Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội, cùng sự hỗ trợ từ Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy (Bộ Công an), các tổ chức hữu nghị và đông đảo người dân Việt Nam – Nga.
Sự kiện của ký ức và lòng biết ơn
“Binh đoàn bất tử” không phải là một đoàn quân thật, nhưng là đoàn người của ký ức và tri ân. Những người tham gia – từ cựu chiến binh, học sinh, sinh viên đến các cán bộ ngoại giao, đại diện tổ chức – đều mang theo ảnh người thân từng tham chiến hoặc hy sinh trong các cuộc chiến tranh lớn của thế kỷ XX, đặc biệt là Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại (1941–1945), kháng chiến chống Mỹ, chống Pháp của Việt Nam.
Sự kiện năm nay diễn ra đúng dịp kỷ niệm nhiều mốc son lịch sử: 80 năm Chiến thắng phát xít trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 71 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Điều này khiến “Binh đoàn bất tử” tại Hà Nội trở nên đặc biệt hơn bao giờ hết, không chỉ đơn thuần là một hoạt động văn hóa mà là sự cộng hưởng của lịch sử, tinh thần đoàn kết và lòng biết ơn xuyên biên giới.
Trung tướng, PGS.TS Lê Quang Bốn – Hiệu trưởng Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy – nhấn mạnh: “Chương trình không chỉ là hoạt động văn hóa mà còn là dịp để tưởng nhớ và tri ân những người đã hy sinh vì độc lập và tự do của Tổ quốc. Qua đó, góp phần củng cố mối quan hệ hữu nghị lâu dài giữa Việt Nam và Liên bang Nga”.
Biểu tượng xuyên thế hệ và tinh thần quốc tế
Dẫn đầu đoàn diễu hành là lá cờ đỏ sao vàng và bản sao lá cờ Chiến thắng lịch sử của Hồng quân Liên Xô năm 1945. Nhiều người tham dự cài trên ngực trái dải lụa Georgi – biểu tượng chiến thắng xuất hiện lần đầu tại Nga vào năm 2005 – như một lời khẳng định về lòng quả cảm, ký ức lịch sử và sợi dây liên kết giữa các thế hệ.
Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam, ông Gennady Stepanovich Bezdetko phát biểu: “Binh đoàn bất tử đã trở thành truyền thống ở Nga và nhiều quốc gia trên thế giới. Đây là cách để chúng ta tưởng nhớ những người lính tiền phương, du kích, hậu phương… và cả những chiến sĩ Việt Nam đã chiến đấu kề vai sát cánh cùng Hồng quân trong những năm tháng khốc liệt”.
Đại sứ nhấn mạnh thêm, Nga không quên những người lính tình nguyện Việt Nam đã sát cánh cùng quân đội Liên Xô. Tên tuổi của họ đã được ghi danh vĩnh viễn tại Bảo tàng Con đường ký ức ở Công viên Patriot, ngoại ô Moscow. Đặc biệt, một tượng đài mang hình ảnh chiến sĩ Việt Nam trong quân phục Hồng quân đã được dựng lên ngay tại khu tưởng niệm, như lời tri ân sống động dành cho tình hữu nghị Việt – Nga.
Cùng tham gia sự kiện còn có Đại sứ Belarus tại Việt Nam, ông Uladzimir Baravikou, người khẳng định rằng: “Bảo vệ sự thật lịch sử, bảo vệ ký ức về chiến thắng vĩ đại của nhân dân Liên Xô là nghĩa vụ thiêng liêng, không chỉ với tổ tiên mà còn với thế hệ tương lai. Chính những người lính Liên Xô đã giải phóng Praha, Vienna, Budapest, chiếm Berlin. Chúng ta sẽ không cho phép ai đó tước đi chiến thắng khỏi tay mình”.
Hoạt động tưởng niệm sâu sắc và hướng về thế hệ trẻ
Không chỉ là một lễ diễu hành trang nghiêm, sự kiện còn bao gồm nhiều hoạt động ý nghĩa: triển lãm ảnh về Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại; chương trình văn nghệ với chủ đề “Chiến thắng, đoàn kết và ký ức”; phát dải băng Georgi; trồng cây lưu niệm trong khuôn viên Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy.
Đặc biệt, khách mời và người dân đã tham gia chiến dịch quốc tế “Vườn ký ức”, nơi mỗi cây xanh được trồng tượng trưng cho một trong số 27 triệu công dân Liên Xô đã ngã xuống trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Đây là sáng kiến do phong trào “Tình nguyện viên Chiến thắng” của Nga phát động nhằm khơi dậy trách nhiệm lịch sử trong thế hệ trẻ.
Khoảng 450 người, bao gồm công dân Nga, người dân Hà Nội, học sinh – sinh viên và cựu chiến binh, đã cùng nhau diễu hành và dự khán các hoạt động. Không khí tràn ngập sự trang nghiêm nhưng cũng ấm áp tình người, kết nối giữa các thế hệ, giữa các dân tộc.
Một hành trình ký ức để không lặp lại bi kịch
Thông điệp xuyên suốt của “Binh đoàn bất tử” là: “Chúng tôi nhớ! Chúng tôi tự hào! Chúng tôi sẽ tiếp bước ông cha!”. Và như lời Đại sứ Bezdetko nhấn mạnh: “Một khi chúng ta còn nhớ những sự kiện của những năm tháng xa xưa đó, chúng ta vẫn có hy vọng rằng những thảm kịch tương tự sẽ không lặp lại”.
Sự kiện không chỉ khơi gợi lại ký ức hào hùng của các dân tộc từng đứng bên nhau trong khói lửa chiến tranh, mà còn là minh chứng cho tinh thần đoàn kết quốc tế. Trong bối cảnh hiện nay, khi thế giới tiếp tục đối mặt với bất ổn, sự kiện này càng mang thông điệp mạnh mẽ về hòa bình, sự thật lịch sử và trách nhiệm gìn giữ ký ức chung.
Năm 2025 đánh dấu 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Liên bang Nga. Những cuộc diễu hành như “Binh đoàn bất tử” không chỉ nối liền quá khứ với hiện tại, mà còn đặt nền móng cho một tương lai hợp tác, hữu nghị lâu dài giữa hai dân tộc từng gắn bó trong khói lửa và giờ đây tiếp bước cùng nhau trên con đường gìn giữ hòa bình và phát triển.
