Trong không khí sôi nổi hướng tới kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Liên bang Nga (1950 – 2025), một hoạt động giao lưu ý nghĩa đã được tổ chức tại Hà Nội, quy tụ sự tham gia của hàng chục học sinh đến từ tỉnh Irkutsk, vùng Siberia, Nga. Chuyến thăm nằm trong khuôn khổ Dự án “Ngoại giao học đường” – một sáng kiến nhằm kết nối thế hệ trẻ hai nước thông qua trải nghiệm thực tế, đối thoại và hợp tác giáo dục. Những hoạt động diễn ra trong dịp này không chỉ khơi dậy sự quan tâm đến lịch sử, văn hóa, ngôn ngữ của nhau mà còn đặt nền móng cho mối quan hệ lâu dài, bền chặt giữa hai dân tộc.
Khi học sinh Nga đến Việt Nam bằng cả trái tim
Ngày 10/4, Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội (TTKHVH Nga) nồng nhiệt chào đón đoàn học sinh đến từ Irkutsk – một trong những thành phố lớn ở Siberia, nổi tiếng với hồ Baikal và nền văn hóa đa sắc tộc. Các em là thành viên trong Dự án “Ngoại giao học đường” do Hội hữu nghị Nga-Việt tỉnh Irkutsk “Baikal” phối hợp cùng tổ chức “Tuổi trẻ không biên giới” triển khai.
Không chỉ đến thăm Trung tâm và tìm hiểu về các hoạt động tại đây, các em học sinh Nga còn có buổi giao lưu sôi động tại Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ – một trong những ngôi trường tiêu biểu của Hà Nội, nơi nhiều học sinh đang theo học tiếng Nga. Trong buổi gặp gỡ này, các bạn trẻ hai nước không chỉ chia sẻ về văn hóa, truyền thống, mà còn trao đổi những câu chuyện đời thường, gắn bó với quê hương, tuổi học trò. Những lời mời đầy thân thiện từ học sinh Nga như “hãy đến hồ Baikal chơi với chúng tớ nhé” không chỉ khiến không khí thêm gần gũi mà còn mở ra một sự kết nối mang tính cá nhân giữa các em – điều mà mọi chính sách hay hiệp định cấp quốc gia đều khó có thể làm được.
Không chỉ là giao lưu, mà là vun đắp tương lai
Chia sẻ với báo chí, ông Andrey Akhmadulin – Chủ tịch Hội hữu nghị Nga-Việt tỉnh Irkutsk “Baikal” – nhấn mạnh: “Ngoại giao học đường là một khoản đầu tư bền vững cho quan hệ hai nước. Trẻ em chính là tương lai. Hôm nay chúng ta gieo mầm hữu nghị, ngày mai chúng sẽ nảy nở thành những nhịp cầu hợp tác trong khoa học, giáo dục, văn hóa, thương mại.”
Theo ông, chuyến đi lần này diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt: hai nước không chỉ kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, mà còn cùng hướng tới các cột mốc lịch sử khác như 80 năm Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, 135 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 80 năm Quốc khánh Việt Nam và 50 năm Ngày Thống nhất đất nước. Những sự kiện lớn ấy chính là động lực để hai bên nối lại hoạt động giao lưu sau một thời gian gián đoạn.
Trong quá trình chuẩn bị cho chuyến đi, các học sinh Nga đã được giới thiệu về Việt Nam, về những trang sử hào hùng và đặc biệt là chuyến thăm Irkutsk của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào năm 1955. Họ cũng được nghe kể về ông Bazyr Vampilov – chuyên gia Liên Xô có nhiều đóng góp trong việc hỗ trợ xây dựng Bảo tàng Cách mạng tại Hà Nội, một người từng có cơ hội gặp gỡ Chủ tịch Hồ Chí Minh khi còn học tại Trường Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông những năm 1930.
Trải nghiệm sâu sắc về lịch sử, văn hóa Việt Nam
Trong một tuần lưu lại Việt Nam, đoàn học sinh Irkutsk đã có lịch trình dày đặc, từ thăm Quảng trường Ba Đình, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, di sản Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, đến làng gốm Bát Tràng, nơi các em được trực tiếp nặn gốm, tạo ra những sản phẩm thủ công mang dấu ấn cá nhân. Một trong những điểm nhấn không thể không kể đến là chuyến thăm quần thể danh thắng Tràng An (Ninh Bình) – Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới đầu tiên và duy nhất của Đông Nam Á.
Tuy nhiên, điểm chạm sâu sắc nhất có lẽ vẫn là những cuộc gặp gỡ với học sinh các trường chuyên tại Hà Nội như Trường THPT chuyên Hà Nội-Amsterdam, Trường THPT chuyên Ngoại ngữ và đặc biệt là Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ. Những cái bắt tay, những nụ cười thân thiện, ánh mắt tò mò và háo hức tìm hiểu đã vượt qua mọi rào cản ngôn ngữ.
Kira Polukhina, học sinh lớp 7 Trường THPT chuyên số 3, Irkutsk, bày tỏ: “Điều khiến em ấn tượng nhất chính là con người Việt Nam vô cùng thân thiện và dễ gần. Em rất háo hức được giao lưu và tin rằng chúng em sẽ có thêm những người bạn mới tuyệt vời tại đây.”
Những mầm non ngôn ngữ đang đơm hoa
Một điều thú vị là trong đoàn học sinh đến Việt Nam lần này, đã có một số em có thể giao tiếp cơ bản bằng tiếng Việt. Điều đó cho thấy mối quan tâm ngày càng lớn của thế hệ trẻ Irkutsk đối với Việt Nam. Trên thực tế, Irkutsk từng là một trung tâm đào tạo chuyên gia Việt Nam trong nhiều lĩnh vực, và giờ đây, chính thế hệ hậu duệ đang tiếp tục duy trì sợi dây kết nối ấy thông qua ngôn ngữ.
Ông Akhmadulin tin rằng, sau chuyến đi này, sẽ có thêm nhiều học sinh quan tâm đến việc học tiếng Việt. Và ngược lại, các trường phổ thông và đại học tại Việt Nam cũng sẽ có thêm động lực để xây dựng các chương trình trao đổi, hợp tác giáo dục với các địa phương tại Nga.
Những sáng kiến hướng đến tương lai
Không dừng lại ở những buổi giao lưu đơn lẻ, phía Nga và Việt Nam đang thảo luận để triển khai hàng loạt sáng kiến: tổ chức “Tuần lễ Văn hóa Nga” tại Việt Nam; xuất bản tập sách về chuyến thăm Irkutsk của Chủ tịch Hồ Chí Minh; xây dựng tạp chí bằng tiếng Việt giới thiệu về Irkutsk; tổ chức các buổi chiếu phim Việt tại Nga…
Đặc biệt, một ý tưởng đáng chú ý đang được xúc tiến là hợp tác giữa các Liên đoàn trượt băng nghệ thuật của hai nước, nhằm mở ra cơ hội giao lưu thể thao, huấn luyện tài năng trẻ – một hướng hợp tác đầy tiềm năng trong bối cảnh ngày càng nhiều bạn trẻ hai nước quan tâm đến thể thao nghệ thuật.
Những nhịp cầu được nối bằng tình bạn
Chuyến đi của đoàn học sinh Irkutsk lần này không đơn thuần chỉ là một hành trình giao lưu văn hóa. Đó là minh chứng rõ ràng cho sức sống mạnh mẽ và sự đổi mới trong quan hệ Việt – Nga, đặc biệt khi thế hệ trẻ trở thành nhân tố trung tâm trong việc nuôi dưỡng, gìn giữ và phát triển tình hữu nghị giữa hai dân tộc.
Tình bạn tuổi học trò, những cuộc gặp gỡ đầy cảm xúc, sự tò mò và thấu hiểu lẫn nhau – tất cả đã góp phần dựng xây nên những nhịp cầu nhân văn giữa hai đất nước. Một khi những hạt giống hữu nghị được gieo mầm từ tuổi nhỏ, tương lai của mối quan hệ Việt – Nga sẽ ngày càng nở hoa rực rỡ, sống động và bền chặt hơn bao giờ hết.
