Có một mùa ngắn ngủi, đẹp lạ thường!
Mátxcơva, những ngày mùa thu,
2022…

Những tán cây phía sau ký túc xá đã trổ vàng. Nước Nga đã vào thu. Nắng ươm vàng đổ nhẹ. Những sợi nắng mỏng manh, tựa như tơ trời giăng mắc vào những cành cây bạch dương. Thỉnh thoảng xuất hiện mấy con sóc, đu từ cành này sang cành khác, vội vã tìm kiếm thức ăn trước khi mùa tuyết đến. Trên những nền lá, giọt nắng thu nhẹ tênh, trôi bồng bềnh, len lỏi qua từng tán cây, cố vươn mình chạm xuống nền đất ẩm ướt đầy lá đổ, tựa như đang tiếc nuối, muốn kéo ghìm chậm lại những bước chân vội vã của thời gian.

Thu, không hẳn là mùa, mà là nơi gặp gỡ của thời gian, là hội tụ của một chút sặc sỡ sắc xuân, của một chút vàng rực nắng hè và của một chút se lạnh mùa băng giá. Và cũng ở chính nơi đó, con người sẽ bắt gặp hình ảnh của chính mình, cảm nhận được rõ nhất những khoảnh khắc hiện sinh của đời mình. Bởi vì, con người, vốn dĩ, là một hữu thể gắn liền với thời gian.

Ở nước Nga, mùa nào cũng đẹp. Nhưng tại sao người ta lại thích và nhớ đến mùa thu nhiều như thế. Có lẽ, mùa thu là lúc mà con người cảm nhận được rõ nét nhất sự vận động của thời gian, sự xoay vần của tạo hóa. Thu đến rất nhanh và thu đi rất vội vàng. Trong cảm thức về sự gắn ngủi của mùa thu nước Nga, con người nhận ra sự đến và đi của từng tích tắc quý giá của nhân sinh và suy tư về ý nghĩa sống của đời mình. Do đó, thu không những là nơi gặp gỡ của thời gian, mà còn là nơi giao hòa của cảm xúc.

Tôi đã chụp nhiều bộ ảnh vào mùa thu ở nước Nga. Cũng từng ấy lá vàng, cũng từng ấy bầu trời xanh, cũng từng ấy những không gian quen thuộc, nhưng mỗi lần mùa đến mùa đi, lòng người vẫn rất khác. Bởi lẽ, những khoảnh khắc trôi qua của cuộc đời là duy nhất và không lặp lại. Mỗi bức ảnh là một độc đáo, ghi lại những cảm xúc ngưng đọng của mỗi người trong một tích tắc không có lần thứ hai của cuộc đời. Mỗi khi ngắm nhìn lại, chúng ta không chỉ tìm thấy chính mình đã qua, mà còn nhận ra, cuộc sống này thật đẹp và đáng sống đến nhường nào. Dòng cảm xúc đưa tôi đến lời của bài hát trong bộ phim Vùng đất Sannikov (Песня из к/ф “Земля Санникова”):

Призрачно все в этом мире бушующем.
Есть только миг – за него и держись.
Есть только миг между прошлым и будущим.
Именно он называется жизнь.
(текст: Леонид Дербенев, композитор: Александр Зацепин)

Mọi điều là hư vô, trong cuộc đời đầy giông tố,
Chỉ khoảnh khắc thôi – hãy trân trọng và giữ lấy.
Chỉ khoảnh khắc thôi, giữa tương lai và quá khứ
Cuộc sống mến thương ơi, xin được nhắc tên người.
(Lời dịch tiếng Việt: Hồng Phượng)

Nhận biết từng khoảnh khắc trôi qua của cuộc đời không phải là để sống vội, mà để chúng ta sống chậm lại, cảm nhận thật sự từng phút giây của cuộc sống. Như thiền sư Thích Nhất Hạnh từng dạy rằng, “khoảnh khắc hiện tại luôn chứa đầy niềm vui và hạnh phúc”, chú ý đến từng giây phút, chúng ta sẽ tìm thấy sự bình an trong từng khoảng khắc và trải nghiệm hạnh phúc thực sự. Vì lẽ đó, tôi chọn “Khoảnh khắc” để làm chủ đề của bộ ảnh này.

Есть только миг…
Chỉ khoảnh khắc thôi…
Nhặt một chiếc lá, nhìn thấy mùa thu.
Bình yên khoảnh khắc, yêu thêm cuộc đời!