Sáng 09/12/2025, tại trụ sở Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (VASS), GS.TS. Lê Văn Lợi – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm – đã long trọng tiếp ông Alexey Komissarov, Giám đốc Học viện Tổng thống Liên bang Nga (RANEPA), nhân chuyến thăm và làm việc của đoàn tại Hà Nội. Đây là buổi tiếp đầu tiên của GS.TS. Lê Văn Lợi với lãnh đạo RANEPA trên cương vị Chủ tịch Viện Hàn lâm, đồng thời là sự kiện tiếp nối truyền thống hợp tác sâu sắc giữa hai cơ quan trong nhiều năm qua.
Cùng tham dự buổi tiếp về phía RANEPA có ông Oleg Kondratenko, Giám đốc Viện Hành chính công; bà Natalia Shafinskaia, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế. Đại diện phía Việt Nam gồm lãnh đạo các đơn vị nghiên cứu chủ chốt, như Ban Hợp tác quốc tế, Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ, Học viện Khoa học xã hội và Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới. Sự hiện diện đông đủ của đại biểu hai bên góp phần tạo nên một cuộc trao đổi cởi mở, thẳng thắn và mang ý nghĩa chiến lược.
Tiếp nối truyền thống hợp tác sâu rộng giữa VASS và RANEPA
Trong bầu không khí hữu nghị và thân mật, Chủ tịch GS.TS. Lê Văn Lợi bày tỏ sự trân trọng đối với chuyến thăm của đoàn RANEPA. Ông chia sẻ rằng VASS hiện có 18 viện nghiên cứu chuyên ngành cùng Học viện Khoa học xã hội, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Nhà xuất bản và các tạp chí khoa học, trong đó nhiều đơn vị đã xây dựng quan hệ hợp tác hiệu quả với RANEPA thông qua các hình thức như hội thảo quốc tế, tọa đàm trực tuyến và trao đổi học thuật. Từ nền tảng đó, lãnh đạo VASS khẳng định mong muốn mở rộng hơn nữa các chương trình hợp tác nghiên cứu, đào tạo nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang tăng cường hội nhập quốc tế về khoa học xã hội.
GS.TS. Lê Văn Lợi cũng nhắc lại mối quan hệ tốt đẹp và bền chặt giữa nhân dân hai nước, với nhiều thế hệ cán bộ Việt Nam từng học tập và nghiên cứu tại Liên Xô trước đây. Truyền thống này tiếp tục được gìn giữ và phát huy trong giai đoạn hiện nay, nhất là sau khi VASS và RANEPA ký Thỏa thuận hợp tác vào tháng 6/2024 và phối hợp tổ chức thành công hai hội thảo quốc tế trong năm 2025. Những kết quả này tạo nền tảng vững chắc để hai bên tiếp tục triển khai các hoạt động chuyên môn trong thời gian tới.
Đáp lời, ông Alexey Komissarov chúc mừng GS.TS. Lê Văn Lợi trên cương vị Chủ tịch Viện Hàn lâm. Ông chia sẻ sự vui mừng khi được tiếp tục hợp tác với VASS, gợi lại những kết nối từ thời GS.TS. Lê Văn Lợi còn công tác tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Giám đốc RANEPA nhấn mạnh vị thế đặc biệt của Học viện – cơ sở giáo dục duy nhất trực thuộc Tổng thống Liên bang Nga, được thành lập từ nền tảng Viện Khoa học xã hội trực thuộc Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô. RANEPA hiện có 47 cơ sở đào tạo ở 42 vùng lãnh thổ và từng bồi dưỡng gần 1.000 cán bộ lãnh đạo cấp cao của Việt Nam. Trong bối cảnh đó, quan hệ hợp tác với VASS luôn được xem là một trong những trọng tâm chiến lược.
Đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu ứng dụng, đào tạo và tư vấn chính sách
Tại buổi tiếp, Giám đốc RANEPA điểm lại các hoạt động hợp tác nổi bật trong thời gian gần đây: bài tham luận của PGS.TS. Nguyễn Chiến Thắng tại Hội nghị quốc tế về nguồn nhân lực diễn ra tháng 11/2024; hội thảo quốc tế “Việt Nam – Liên bang Nga: Quá khứ – Hiện tại – Tương lai” vào tháng 4/2025; bài giảng trực tuyến của GS. Andrey Margolin tại Hội thảo quốc tế “Quan điểm của Nga về cục diện thế giới”. Các hoạt động mang tính học thuật này phản ánh sự gắn bó sâu sắc và tin cậy giữa hai cơ quan. Bên cạnh đó, năm 2026 được tuyên bố là “Năm hợp tác khoa học – giáo dục Nga – Việt”, mở ra nhiều cơ hội để triển khai các chương trình ở quy mô quốc gia.
Trong trao đổi về kế hoạch hợp tác thời gian tới, hai bên nhất trí sẽ tổ chức Hội thảo quốc tế VASS – RANEPA lần thứ hai tại Nga vào quý II/2026, với chủ đề “Truyền thống và giá trị truyền thống khi đối mặt với những thách thức hiện đại”. GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh tính cấp thiết của chủ đề khi thế giới đang đối diện nhiều biến động phức tạp: tác động sâu rộng của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, biến đổi khí hậu, khủng hoảng môi trường, xu hướng già hóa dân số và di cư. Những bối cảnh này đặt ra thách thức lớn trong việc bảo tồn, chuyển giao và phát huy giá trị truyền thống.
Trong lĩnh vực đào tạo, phía RANEPA đề xuất triển khai chương trình tiến sĩ song bằng và các khóa bồi dưỡng ngắn hạn dành cho đội ngũ nghiên cứu viên của hai bên. Chủ tịch GS.TS. Lê Văn Lợi đánh giá cao đề xuất này và giao Học viện Khoa học xã hội nghiên cứu thủ tục, phối hợp với RANEPA để xây dựng kế hoạch cụ thể.
Hai bên cũng đặc biệt quan tâm đến hợp tác nghiên cứu ứng dụng trong các lĩnh vực mới nổi như trí tuệ nhân tạo, nghiên cứu đô thị, thiết kế văn hóa – xã hội. Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ cùng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới được giao làm đầu mối phối hợp xây dựng khung nghiên cứu chung gắn với chương trình khoa học – công nghệ của mỗi bên.
Trong phần thảo luận chung, đại diện RANEPA nhấn mạnh sự tương đồng về chức năng và nhiệm vụ giữa hai cơ quan, đặc biệt trong đào tạo, nghiên cứu và tư vấn chính sách. Trên cơ sở đó, Chủ tịch VASS đề xuất RANEPA hỗ trợ các nhà nghiên cứu Việt Nam công bố bài trên tạp chí khoa học của Học viện và các tạp chí uy tín khác tại Nga. Ông cũng chia sẻ kinh nghiệm tổ chức xuất bản sách tại Nhà xuất bản Lomonosov về kết quả Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ trong kỳ Đại hội XIV sắp tới.
Đáp lại, Giám đốc RANEPA khẳng định mong muốn mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực có thế mạnh chung như hội thảo quốc tế, trao đổi giảng viên – nghiên cứu viên, xuất bản khoa học và nghiên cứu chiến lược. Ông cũng mời các nhà khoa học Việt Nam gửi bài đăng trên các tạp chí thuộc danh mục quốc tế của Học viện và bày tỏ sự quan tâm đến việc đăng bài trên các tạp chí của VASS.
Khẳng định mối quan hệ hợp tác có chiều sâu và tầm nhìn lâu dài
Kết thúc buổi làm việc, Chủ tịch GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh rằng VASS luôn coi trọng và gìn giữ quan hệ hợp tác truyền thống với RANEPA – một trong những đối tác có nền tảng sâu sắc nhất của Viện Hàn lâm trong lĩnh vực nghiên cứu và đào tạo khoa học xã hội. Hai bên thống nhất tiếp tục duy trì trao đổi cấp cao, thúc đẩy các chương trình hợp tác mang tính chiến lược, đồng thời sớm cụ thể hóa các sáng kiến đã được thảo luận tại buổi tiếp lần này.
Cuộc gặp gỡ không chỉ củng cố mối quan hệ hợp tác giữa VASS và RANEPA mà còn tạo động lực mới để hai cơ quan cùng phát triển trong bối cảnh đổi mới và hội nhập sâu rộng, góp phần thúc đẩy khoa học xã hội phục vụ hiệu quả cho sự phát triển của hai quốc gia.
