Ngày 17/12, tại Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội, đã diễn ra phiên thảo luận chuyên gia với chủ đề “Xu hướng hiện đại trong giáo dục Nga”. Sự kiện được tổ chức trong khuôn khổ Thập kỷ Khoa học và Công nghệ của Liên bang Nga, đồng thời gắn với Triển lãm giáo dục của Cơ quan Rossotrudnichestvo tại Việt Nam mang tên “Các trường đại học Nga – Lựa chọn tốt nhất”. Đây là một trong những hoạt động nổi bật nhằm tăng cường trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác giáo dục – khoa học giữa Nga và Việt Nam trong bối cảnh mới.
Phiên thảo luận thu hút sự tham gia của đại diện nhiều trường đại học hàng đầu của Liên bang Nga, cùng đông đảo đối tác Việt Nam đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội chuyên môn và các cơ sở giáo dục đại học. Không gian đối thoại mở, trực tiếp tại Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga đã tạo điều kiện để các bên cùng trao đổi sâu về những xu hướng lớn đang định hình hệ thống giáo dục đại học Nga, cũng như khả năng áp dụng và hợp tác trong điều kiện thực tiễn của Việt Nam.
Những xu hướng nổi bật trong giáo dục đại học Nga
Trong các báo cáo chuyên đề của đại diện các trường đại học Nga, nhiều nội dung trọng tâm đã được trình bày một cách hệ thống, phản ánh bức tranh đa chiều về sự đổi mới của giáo dục đại học Nga hiện nay. Đại diện Đại học Liên bang Baltic mang tên I. Kant và Học viện Hàng không Moskva đã chia sẻ kinh nghiệm tham gia dự án thí điểm Mô hình giáo dục đại học mới tại Nga. Những tham luận này làm rõ cách thức Nga đang tái cấu trúc chương trình đào tạo, tăng tính linh hoạt, liên thông và gắn kết chặt chẽ hơn giữa đào tạo với nhu cầu của thị trường lao động và phát triển khoa học – công nghệ.
Xu hướng phát triển giáo dục trong lĩnh vực giao thông vận tải được Đại học Giao thông Vận tải Nga giới thiệu như một ví dụ điển hình về đào tạo gắn với các ngành hạ tầng then chốt. Báo cáo nhấn mạnh vai trò của công nghệ số, tự động hóa và các giải pháp giao thông thông minh trong chương trình đào tạo, nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hiện đại hóa hệ thống giao thông.
Ở lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Ngôn ngữ Quốc gia Nizhny Novgorod mang tên N. A. Dobrolyubov đã trình bày về các công nghệ đổi mới trong hợp tác khoa học – giáo dục dành cho thanh niên. Những sáng kiến này tập trung vào việc kết hợp đào tạo ngôn ngữ, văn hóa với các dự án nghiên cứu liên ngành, tăng cường giao lưu quốc tế và phát huy vai trò của giới trẻ trong các hoạt động học thuật và xã hội.
Xu hướng mới trong đào tạo nguồn nhân lực phục vụ các đột phá công nghệ được Đại học Kinh tế Nga mang tên G. V. Plekhanov phân tích dưới góc độ kinh tế – quản lý. Theo đó, các chương trình đào tạo đang được điều chỉnh theo hướng tăng cường kỹ năng phân tích, tư duy chiến lược và khả năng thích ứng với môi trường kinh tế số, đổi mới sáng tạo và toàn cầu hóa.
Đặc biệt, lĩnh vực năng lượng nguyên tử, một trong những thế mạnh truyền thống của Nga, cũng được đề cập trong báo cáo của Đại học Bách khoa Tomsk. Nội dung tập trung vào đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các quốc gia đối tác, trong đó nhấn mạnh mô hình hợp tác đào tạo, chuyển giao tri thức và xây dựng đội ngũ chuyên gia bản địa có khả năng làm chủ công nghệ hiện đại.
Đối thoại Việt – Nga và triển vọng hợp tác giáo dục – khoa học
Không chỉ dừng lại ở các báo cáo từ phía Nga, phiên thảo luận còn ghi nhận sự tham gia tích cực của các đối tác Việt Nam trong trao đổi về những vấn đề cấp thiết của hợp tác khoa học – giáo dục song phương. Tham dự sự kiện có đại diện lãnh đạo Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIV, Hiệp hội Giảng dạy tiếng Nga và Văn học Nga tại Việt Nam, Ban Hợp tác quốc tế của Đại học Quốc gia Hà Nội, cùng đại diện nhiều cơ sở giáo dục đại học như Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải, Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, Đại học Công nghệ và Quản lý Hữu nghị, Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Hà Nội, Học viện Phụ nữ Việt Nam và Trường Đại học Luật Hà Nội.
Các ý kiến trao đổi từ phía Việt Nam tập trung vào nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường các chương trình liên kết đào tạo, trao đổi giảng viên – sinh viên và hợp tác nghiên cứu khoa học. Phần giải đáp chi tiết của các chuyên gia Nga trước nhiều câu hỏi từ đại biểu tham dự đã giúp làm rõ hơn các cơ chế hợp tác, điều kiện triển khai và tiềm năng phát triển các chương trình liên trường trong thời gian tới.
Hoạt động trao đổi ý kiến và kết nối trực tiếp tại Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga được đánh giá là một trong những điểm nhấn quan trọng của sự kiện. Thông qua đối thoại trực tiếp, các bên không chỉ hiểu rõ hơn về định hướng phát triển giáo dục của nhau mà còn từng bước xác định những lĩnh vực hợp tác cụ thể, thiết thực và phù hợp với thế mạnh của mỗi bên.
Kết quả đáng chú ý của phiên thảo luận là việc các cơ sở giáo dục Việt Nam đã gửi lời mời tiếp tục trao đổi với các đối tác Nga về những bước đi cụ thể nhằm xây dựng quan hệ đối tác liên trường. Đồng thời, các bên cũng thống nhất chuẩn bị ký kết 6 thỏa thuận hợp tác giữa các tổ chức giáo dục của Nga và Việt Nam, mở ra triển vọng mới cho hợp tác đào tạo, nghiên cứu và trao đổi học thuật song phương.
Trong khuôn khổ sự kiện, Giám đốc Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội, ông Vladimir Murashkin, cùng đại diện một số trường đại học hàng đầu của Nga đã trả lời phỏng vấn các cơ quan truyền thông Việt Nam. Những chia sẻ này góp phần làm rõ hơn ý nghĩa của phiên thảo luận, cũng như khẳng định cam kết của phía Nga trong việc thúc đẩy hợp tác giáo dục – khoa học với Việt Nam một cách thực chất, lâu dài và hiệu quả.
Phiên thảo luận chuyên gia về “Xu hướng hiện đại trong giáo dục Nga” không chỉ là diễn đàn học thuật, mà còn là cầu nối quan trọng, góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ hợp tác giáo dục – khoa học giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong giai đoạn mới.
