Sáng ngày 02/12/2025, tại Trụ sở chính Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (Hòa Lạc, Hà Nội), Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã đón Đoàn đại biểu cấp cao của Hội đồng Liên bang Quốc hội Liên bang Nga do ông Andrey Vladimirovich Yatskin, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Liên bang, dẫn đầu. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh hợp tác khoa học – công nghệ giữa Việt Nam và Liên bang Nga đang được thúc đẩy mạnh mẽ theo định hướng chiến lược của lãnh đạo cấp cao hai nước.
Tham gia đoàn Nga còn có ông Gennady Stepanovich Bezdetko – Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam; ông Mogilevsky Konstantin Ilyich – Thứ trưởng Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga; ông Andrey Ivanovich Denisov – Phó Chủ tịch thứ nhất Ủy ban Đối ngoại; ông Artem Gennadievich Sheykin – Phó Chủ tịch thứ nhất Ủy ban Lập pháp Hiến pháp và Xây dựng Nhà nước cùng nhiều đại biểu cấp cao khác. Về phía VAST có sự hiện diện của GS.VS. Châu Văn Minh – Chủ tịch VAST; GS.TS. Trần Hồng Thái – Phó Chủ tịch Thường trực VAST; lãnh đạo Trung tâm Vũ trụ Việt Nam và đại diện các cơ quan liên quan của Việt Nam.
Quan hệ hợp tác khoa học công nghệ Việt – Nga trong bối cảnh mới
Phát biểu tại buổi làm việc, GS.VS. Châu Văn Minh nhấn mạnh mối quan hệ Việt Nam – Nga là “mối quan hệ hữu nghị truyền thống đặc biệt, được xây dựng trên nền tảng 100 năm giao lưu nhân dân và 75 năm chính thức thiết lập quan hệ đối ngoại với sự tin cậy, thủy chung và gắn bó qua nhiều thế hệ”. Trong bức tranh ấy, hợp tác về khoa học – công nghệ, giáo dục – đào tạo luôn là những trụ cột bền vững và giàu hiệu quả.
Ông cho biết VAST duy trì quan hệ hợp tác lâu dài với Viện Hàn lâm Khoa học Nga, cùng triển khai nhiều chương trình nghiên cứu cơ bản, phát triển công nghệ và đào tạo nhân lực. Hai bên thống nhất tiếp tục mở rộng hợp tác chiến lược, trong đó có lĩnh vực công nghệ vũ trụ. Chủ tịch VAST khẳng định vũ trụ và vệ tinh là lĩnh vực chiến lược của Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế số, quản lý tài nguyên, ứng phó biến đổi khí hậu, bảo đảm quốc phòng – an ninh và phát triển bền vững.
Nhận định Liên bang Nga là một cường quốc vũ trụ với nền tảng công nghệ tiên tiến, GS.VS. Châu Văn Minh đánh giá cao những hợp tác với Roscosmos và các tập đoàn, viện nghiên cứu hàng đầu của Nga, đồng thời bày tỏ mong muốn mở rộng hợp tác “toàn diện, thực chất và lâu dài”.
Trong phần phát biểu của mình, ông Andrey Vladimirovich Yatskin đã chúc mừng GS.VS. Châu Văn Minh vinh dự được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Nga. Ông nhấn mạnh rằng trong cuộc hội đàm tháng 5 vừa qua giữa Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Vladimir Putin, hai bên đã nhất trí thúc đẩy bước phát triển mới, thực chất và hiệu quả trong nhiều lĩnh vực khoa học – công nghệ như năng lượng nguyên tử, công nghệ sinh học, công nghiệp bán dẫn, công nghệ vũ trụ, phát triển hạ tầng số.
Ông cho biết: “Việt Nam cũng mong muốn Nga tạo điều kiện cho nghiên cứu sinh Việt Nam tham gia nghiên cứu những lĩnh vực như công nghệ cao, trong đó có công nghệ vũ trụ.”
Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Liên bang Nga nhắc lại truyền thống hợp tác vũ trụ giữa hai nước từ thời chương trình Interkosmos, trong đó “phi công vũ trụ Phạm Tuân là người Việt Nam đầu tiên đã bay vào vũ trụ năm 1980”. Tại buổi làm việc, ông bày tỏ ấn tượng sâu sắc khi trực tiếp thăm Trung tâm Vũ trụ Việt Nam – một cơ sở nghiên cứu không gian hiện đại, thể hiện rõ tiềm năng hợp tác lớn của hai bên.
Ông khẳng định Hội đồng Liên bang Nga luôn quan tâm và ủng hộ hợp tác khoa học – công nghệ với Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ và đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Thúc đẩy các dự án nghiên cứu, đào tạo và hợp tác vũ trụ Việt – Nga
Phát biểu tiếp theo, ông Mogilevsky Konstantin Ilyich – Thứ trưởng Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga – chúc mừng Việt Nam vì đã xây dựng được một trung tâm nghiên cứu vũ trụ hiện đại. Ông cho rằng hai nước hoàn toàn có thể mở rộng hợp tác trong nhiều hướng như triển khai dự án nghiên cứu vũ trụ chung, tổ chức các cuộc thi khoa học về vũ trụ, hay mở các khóa đào tạo về vệ tinh nhân tạo và khoa học công nghệ không gian tại các trường đại học.
GS.TS. Trần Hồng Thái – Phó Chủ tịch Thường trực VAST – cho biết thời gian qua hai bên đã xác định các nhiệm vụ cụ thể trong đào tạo nguồn nhân lực mũi nhọn, tập trung vào công nghệ vũ trụ, công nghệ bán dẫn, năng lượng nguyên tử và nhiều lĩnh vực khoa học tiên tiến khác. Ông cũng chia sẻ các vấn đề về kinh phí đào tạo và những dự án nghiên cứu quốc tế chung Nga – Việt đang được quan tâm thúc đẩy.
Không chỉ mang ý nghĩa khoa học, chuyến thăm của Đoàn đại biểu Hội đồng Liên bang Nga còn thể hiện sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo cấp cao Nga đối với hợp tác chiến lược với Việt Nam. Sự kiện này tiếp tục khẳng định vai trò của khoa học – công nghệ, đặc biệt là công nghệ vũ trụ, như một trong những động lực quan trọng thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Liên bang Nga.
Chuyến thăm tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đã mở ra những triển vọng hợp tác mới, từ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ đến đào tạo nhân lực chất lượng cao. Với sự đồng thuận và cam kết mạnh mẽ từ cả hai phía, quan hệ khoa học – công nghệ Việt – Nga được kỳ vọng sẽ bước vào giai đoạn phát triển sâu rộng và bền vững hơn trong những năm tới.
