Ngày 6/11, trong không khí trang trọng và ấm cúng tại Trường Đại học Tổng hợp Ngôn ngữ Quốc gia Moscow (MGLU), thầy và trò Bộ môn Tiếng Việt cùng đông đảo sinh viên đến từ các trường đại học hàng đầu của Nga đã tổ chức cuộc gặp mặt thường niên của Câu lạc bộ tiếng Việt, nhân kỷ niệm 108 năm Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại (7/11/1917 – 7/11/2025).
Tham dự sự kiện có giảng viên và sinh viên Nga học tiếng Việt của MGLU, Đại học Quan hệ Quốc tế Quốc gia Moscow (MGIMO), Viện các nước Á – Phi thuộc Đại học Tổng hợp Quốc gia Moscow, Đại học Quân sự, cùng các lưu học sinh Việt Nam đang học tập tại MGLU.
Theo truyền thống, chương trình của Câu lạc bộ tiếng Việt gồm hai phần: phần chính thức và phần giao lưu thân mật. Năm nay, nội dung trọng tâm xoay quanh ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Tháng Mười và câu chuyện về Chủ tịch Tôn Đức Thắng – người thủy thủ phản chiến trên Biển Đen, biểu tượng rực rỡ của tình hữu nghị Việt – Xô.
Kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười trong lòng nước Nga
Phó Giáo sư, Tiến sĩ sử học Hoàng Thị Hồng Hoa, giảng viên MGLU, đã có bài thuyết trình song ngữ Nga – Việt đầy xúc động về vai trò của Cách mạng Tháng Mười đối với thế giới và Việt Nam. Bà kể: “Năm nay Việt Nam và Nga kỷ niệm những ngày lễ trọng đại của quốc gia mình, trong đó có 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Nhưng sợi dây gắn kết hai đất nước bắt đầu từ trước đó rất lâu. Qua câu chuyện về Chủ tịch Tôn Đức Thắng, chúng tôi muốn sinh viên Nga và Việt Nam hiểu biết hơn về mối liên kết của hai dân tộc, bởi vì chính các em là những người tiếp nối di sản hữu nghị này.”
Từ câu chuyện Cách mạng Tháng Mười – cuộc cách mạng “chỉ trong mười ngày đã làm rung chuyển cả thế giới” – đến hành trình cách mạng Việt Nam, mối dây liên hệ lịch sử giữa hai dân tộc được tái hiện một cách sinh động. “Cách mạng Tháng Mười Nga không chỉ giải phóng dân tộc Nga, mà còn là nguồn cảm hứng để các dân tộc thuộc địa tự giải phóng mình”, bà Hoàng Hoa nhấn mạnh.
Người thủy thủ Việt trên Biển Đen và biểu tượng của tình hữu nghị
Điểm nhấn của buổi gặp là phần trình chiếu phóng sự “Người thủy thủ phản chiến trên Biển Đen”, kể lại hành động dũng cảm của Chủ tịch Tôn Đức Thắng. Ngày 18/4/1919, khi đang là thợ máy trên chiến hạm France của Hải quân Pháp, ông cùng các thủy thủ Pháp đã phản đối lệnh tấn công nước Nga Xô viết và kéo lá cờ đỏ lên cột buồm để chào mừng Nhà nước công nông đầu tiên trên thế giới.
Sau này, Bác Tôn kể lại: “Chiến hạm Pháp sắp qua eo biển Đác-đa-nen, không khí trên tàu sôi sục, kỷ luật quân sự hầu như không còn tác dụng nữa. Đây đó từng tốp năm ba người họp bàn đòi chấm dứt chiến tranh, chấm dứt cuộc xâm lược bẩn thỉu chống nước Nga Xô viết. Sau đó, thủy thủ họp mít tinh để đấu tranh chống bọn chỉ huy và họ bảo tôi: Trước khi mít tinh, anh ra kéo cờ nhé. Kéo cờ lên để cho chiến hạm của Hồng quân biết chúng ta là bạn chứ không phải là thù.”
Cuộc phản chiến thành công, hạm đội Pháp buộc phải rút khỏi Biển Đen. Từ đó, hình ảnh người thủy thủ Việt Nam yêu hòa bình đã trở thành biểu tượng sáng ngời của tình đoàn kết quốc tế. Nhà Việt Nam học TSKH Evgheni Kobelev từng nhận xét: “Bác Tôn Đức Thắng đã hành động như một người Việt Nam yêu nước thực sự, hiểu rằng nước Nga Xô Viết, Cách mạng Tháng Mười là bạn của nhân dân Việt Nam và cần phải bảo vệ bằng bất cứ giá nào.”
Với những cống hiến đó, tháng 11/1967, nhân kỷ niệm 50 năm Cách mạng Tháng Mười Nga, Nhà nước Liên Xô đã trao tặng Chủ tịch Tôn Đức Thắng Huân chương Lenin, phần thưởng cao quý nhất, ghi nhận công lao của ông trong việc bảo vệ Cách mạng và vun đắp tình hữu nghị Việt – Xô.
Chủ tịch Tôn Đức Thắng cũng là Chủ tịch đầu tiên của Hội Hữu nghị Việt – Xô (1950–1969), góp phần củng cố nền tảng hợp tác giữa hai dân tộc, mà đến nay vẫn tiếp tục được thế hệ trẻ kế thừa.
Giờ học đặc biệt và những trái tim trẻ nối dài tình bạn Việt – Nga
Không chỉ là một buổi lễ kỷ niệm, cuộc gặp còn được tổ chức như một “giờ học đặc biệt”. Qua những bài thuyết trình, hình ảnh và phim tư liệu, sinh viên Nga được khám phá vì sao một cuộc cách mạng diễn ra ở nước Nga xa xôi lại có thể giúp Việt Nam – một dân tộc châu Á – giành được độc lập vào năm 1945.
Sinh viên Alla, năm thứ 3 MGLU, chia sẻ: việc tìm hiểu ảnh hưởng của Cách mạng Tháng Mười đến Cách mạng Việt Nam “cho em cái nhìn mới mẻ về chính lịch sử nước mình”. Còn Mikhail, sinh viên MGIMO, người từng phiên dịch cho ca sĩ Đức Phúc tại cuộc thi Intervision ở Nga, cho biết “những kiến thức thu được trong giờ học là vô cùng thú vị và giúp em cảm nhận rõ mối liên hệ lịch sử sống động của hai nước”.
Phần giao lưu sau buổi học cũng để lại ấn tượng sâu đậm. Bên những tách trà truyền thống và các món ăn Việt Nam, sinh viên hai nước trò chuyện, luyện tiếng Việt, trao đổi về văn hóa và kết bạn. “Không khí ấm cúng, thức ăn ngon, tất cả mang lại cảm giác ấm áp như ở nhà. Cảm ơn mọi người rất nhiều vì một buổi tối tuyệt vời!”, sinh viên Masha Petrova, năm 3 Khoa Phiên dịch MGLU, bày tỏ.
Còn Elizaveta Koreneva, sinh viên năm thứ nhất, nói: “Thật bổ ích khi được tìm hiểu về lịch sử Việt Nam và Liên Xô! Em rất thích được giao lưu với các sinh viên Việt Nam – đó là cơ hội tuyệt vời để cải thiện kỹ năng ngôn ngữ và kết bạn mới.”
Sinh viên Olesia Besaraba chia sẻ: “Một bài giảng rất thú vị và bổ ích, nội dung được trình bày rõ ràng và dễ nhớ! Mọi người vô cùng thân thiện và nồng nhiệt, thật vui khi được gặp gỡ và trò chuyện với các bạn Việt Nam.”
Từ ký ức lịch sử đến tương lai hữu nghị
Từ những câu chuyện lịch sử về Cách mạng Tháng Mười và Bác Tôn Đức Thắng, đến những cuộc trò chuyện cởi mở giữa sinh viên Việt Nam và Nga, buổi gặp mặt của Câu lạc bộ tiếng Việt tại MGLU không chỉ là một hành trình về nguồn, mà còn là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, từ đó thắp sáng tinh thần hữu nghị giữa hai dân tộc.
Như lời của cố học giả Evgheni Kobelev từng nói: “Nhân dân Việt Nam luôn kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười bởi vì số phận của Việt Nam trong thế kỷ XX gắn liền với Cách mạng Tháng Mười và người Việt Nam luôn biết ơn Liên Xô.”
108 năm đã trôi qua, nhưng giá trị của cuộc cách mạng “làm rung chuyển cả thế giới” vẫn sống mãi, không chỉ trong những trang sử vàng, mà trong trái tim của các thế hệ sinh viên – những người tiếp nối và làm mới mối quan hệ hữu nghị Việt – Nga bằng tình cảm chân thành và tri thức của thời đại.
