Chiều 15/9, trong khuôn khổ chuyến công tác tại Việt Nam, ông Konstantin Mogilevsky – Thứ trưởng Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga – đã có buổi làm việc với Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Lê Quân. Buổi gặp gỡ không chỉ đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ hợp tác giáo dục giữa hai nước, mà còn thể hiện quyết tâm hiện thực hóa những thỏa thuận chiến lược đã được xác lập trong khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Liên bang Nga.
Thứ trưởng Lê Quân nhấn mạnh, trong những năm qua, quan hệ hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Liên bang Nga đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, phản ánh sự tin cậy và hiểu biết lẫn nhau giữa hai nền giáo dục.
“Cùng với việc phát triển quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga, hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực giáo dục ngày càng phát triển cả về chiều rộng và chiều sâu,” Thứ trưởng Lê Quân khẳng định.
Hệ thống các văn bản pháp lý hợp tác về giáo dục giữa hai nước hiện nay khá đầy đủ, là nền tảng quan trọng để các hoạt động hợp tác giáo dục – đào tạo được triển khai đồng bộ, hiệu quả và bền vững.
Hợp tác giáo dục là điểm sáng trong quan hệ Việt – Nga
Một trong những lĩnh vực nổi bật nhất trong quan hệ giáo dục song phương là đào tạo nhân lực chất lượng cao. Thứ trưởng Lê Quân đánh giá cao đóng góp của đội ngũ trí thức Việt Nam từng được Liên Xô và Liên bang Nga đào tạo. Những người này đã và đang giữ vai trò quan trọng trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, công nghệ cao, quốc phòng, an ninh, đóng góp tích cực cho sự phát triển đất nước.
“Hợp tác đào tạo nhân lực chất lượng cao là điểm sáng nổi bật trong tương quan quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện về giáo dục giữa hai nước. Đội ngũ trí thức do Liên bang Nga đào tạo có kiến thức sâu, bài bản, trở về nước đã đóng góp rất tích cực trên từng cương vị công tác của mình,” Thứ trưởng nhấn mạnh.
Hiện có hơn 150 thỏa thuận hợp tác giữa các trường đại học Việt Nam và Liên bang Nga đang được triển khai, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động như hợp tác nghiên cứu, tổ chức hội nghị – hội thảo, trao đổi sinh viên, giảng viên và học thuật.
Các lĩnh vực có nhiều hợp tác nổi bật gồm: năng lượng sạch, nhiên liệu xanh, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, luật, ngôn ngữ tiếng Nga, mỏ – địa chất, giao thông, kinh tế – quản lý, nông nghiệp, khoa học biển, thủy sản, môi trường… Đây đều là các ngành mũi nhọn, gắn với nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam trong thời kỳ mới.
Nhiều sáng kiến thúc đẩy hợp tác giáo dục sâu rộng
Tại buổi làm việc, hai bên đã thảo luận nhiều nội dung hợp tác cụ thể, trong đó có việc triển khai ký kết Hiệp định giữa hai Chính phủ về việc thành lập và vận hành Trung tâm Puskin tại Hà Nội – một biểu tượng văn hóa, giáo dục của Nga tại Việt Nam. Đây sẽ là nơi đào tạo, giảng dạy tiếng Nga, đồng thời là cầu nối giữa các tổ chức giáo dục hai nước.
Hai bên cũng thống nhất thúc đẩy Diễn đàn Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam – Liên bang Nga, qua đó mở rộng hơn nữa các chương trình trao đổi giảng viên, sinh viên, phát triển các mô hình liên kết đào tạo.
Bộ GD&ĐT Việt Nam đặc biệt quan tâm đến việc Nga tiếp nhận sinh viên Việt Nam theo diện hiệp định để đào tạo ở các lĩnh vực mũi nhọn như: khoa học cơ bản, trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, năng lượng tái tạo, dầu khí, khai khoáng, giao thông vận tải và điện hạt nhân.
“Thứ trưởng Lê Quân đề nghị phía Nga tiếp nhận du học sinh Việt Nam sang học ở các ngành thế mạnh và có quan tâm lớn của Việt Nam theo nhu cầu nhằm phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam như: Các khoa học cơ bản, trí tuệ nhân tạo, khoa học bán dẫn, công nghệ mới, năng lượng xanh, năng lượng tái tạo, dầu khí, giao thông vận tải, khai khoáng và năng lượng điện hạt nhân.”
Ngoài ra, hai bên cũng đề xuất đẩy mạnh quảng bá tiếng Nga và văn hóa Nga tại Việt Nam thông qua các chương trình hỗ trợ giảng dạy tiếng Nga tại các trường học, cơ sở đào tạo. Đồng thời, khuyến khích giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam tại các trường đại học của Nga, góp phần tăng cường sự hiểu biết, giao lưu nhân dân giữa hai quốc gia.
Một trong những đề xuất đáng chú ý khác là việc thúc đẩy tiến độ dự án thành lập Trường phổ thông Nga tại Việt Nam, từ đó mở rộng đối tượng tiếp cận giáo dục Nga không chỉ ở bậc đại học mà ngay từ phổ thông.
Hướng tới năm 2030 với định hướng hợp tác dài hạn
Cuộc gặp lần này cũng nằm trong khuôn khổ thực hiện Kế hoạch tổng thể về hợp tác với Liên bang Nga đến năm 2030, đồng thời cụ thể hóa Danh mục các nhiệm vụ ưu tiên hợp tác Việt – Nga giai đoạn 2024–2025.
Thứ trưởng Lê Quân và Thứ trưởng Konstantin Mogilevsky cùng thống nhất sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ, hỗ trợ, tạo điều kiện triển khai hiệu quả các nội dung chiến lược đã đề ra. Đặc biệt, Bộ GD&ĐT Việt Nam đề xuất phát triển ba mạng lưới các trường đại học Việt – Nga trong các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ thông tin và tài chính. Đây sẽ là “động lực mới” trong hợp tác giáo dục đại học, hướng đến mục tiêu chung là đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, phù hợp với bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.
Khép lại buổi làm việc, hai bên bày tỏ sự tin tưởng vào triển vọng phát triển mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả của quan hệ hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong thời gian tới. Những thỏa thuận và sáng kiến đang được triển khai không chỉ góp phần làm sâu sắc thêm mối quan hệ song phương, mà còn đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển bền vững, lâu dài của cả hai nền giáo dục trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp 4.0.
