Tại Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế (IOAI) 2025, diễn ra từ ngày 2 đến 8/8 tại Bắc Kinh dưới sự bảo trợ của UNESCO, hai đội tuyển học sinh đến từ Nga và Việt Nam đã có màn thể hiện ấn tượng, đánh dấu bước tiến nổi bật của giáo dục AI ở cấp trung học tại cả hai quốc gia. Nếu như Nga vươn lên dẫn đầu tuyệt đối về số huy chương thì Việt Nam lần đầu tiên lọt vào top 4 toàn đoàn, khẳng định vị thế của mình trên đấu trường trí tuệ toàn cầu.
Nga thống lĩnh bảng vàng, lập kỷ lục mới về thành tích
Vượt qua hơn 300 thí sinh đến từ 61 quốc gia và vùng lãnh thổ, đội tuyển học sinh Nga đã giành chiến thắng áp đảo tại IOAI năm nay với 6 huy chương vàng, 1 bạc và 1 đồng – tổng cộng 8 giải thưởng, trong đó số lượng huy chương vàng chiếm tỷ lệ vượt trội.
Các thành viên xuất sắc giành vàng trong phần thi cá nhân bao gồm: Matvey Belyaev (Vladivostok), Mikhail Vershinin (Novosibirsk), Timur Garifullin (Ufa), Danis Dinmukhametov (Moscow), cùng với Oleg Drokanov và Andrey Khlopotnykh (cùng đến từ Saint Petersburg). Huy chương bạc thuộc về Artem Mazur (Moscow) và huy chương đồng được trao cho Konstantin Sigalov (Saint Petersburg). Tất cả các học sinh này đều đã từng đoạt giải cao tại các kỳ thi lớn như Olympic AI toàn Nga, AI Challenge quốc tế…
Ngoài phần thi cá nhân, đội tuyển Nga còn giành huy chương bạc ở nội dung thi đồng đội, nơi các thí sinh phải thực hiện những bài toán phức tạp đòi hỏi kỹ năng trong các lĩnh vực như thị giác máy tính, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, học máy và tối ưu hóa thuật toán.
So với năm đầu tiên tổ chức IOAI vào năm 2024 (diễn ra tại Bulgaria), kết quả năm nay là một bước tiến vượt bậc của Nga. Khi đó, họ chỉ giành được 3 huy chương vàng và 2 huy chương bạc. Với kết quả vượt trội ở kỳ thi năm nay, Nga không chỉ phá kỷ lục của chính mình mà còn dẫn đầu tuyệt đối bảng xếp hạng.
Về sau, Ba Lan giành vị trí thứ hai với 3 vàng, 3 bạc và 1 đồng (tổng cộng 7 huy chương), tiếp theo là Ấn Độ với 6 huy chương (3 vàng, 2 bạc, 1 đồng). Việt Nam và Kazakhstan cùng chia sẻ vị trí thứ tư, mỗi nước giành được 7 huy chương, song Việt Nam xếp trên nhờ thành tích cá nhân nổi bật hơn trong phần thi cá nhân.
Theo ban tổ chức, IOAI không chỉ là cuộc thi mà còn là diễn đàn học thuật, nơi học sinh giao lưu, học hỏi qua các buổi hội thảo, workshop, bài giảng chuyên đề về AI, robot, dữ liệu lớn và công nghệ tiên tiến, do các chuyên gia đầu ngành từ nhiều quốc gia trình bày.
Việt Nam vào top 4 toàn đoàn, vượt xa kỳ vọng
Trong lần thứ hai tham dự IOAI, đội tuyển Việt Nam đã để lại dấu ấn sâu sắc khi tất cả học sinh dự thi cá nhân đều đoạt giải, trong đó có 3 huy chương vàng, 1 bạc, 3 đồng và 1 giải khuyến khích. Danh sách các thí sinh đoạt huy chương như sau:
- Huy chương vàng: Nguyễn Viết Trung Nhân (lớp 10), Nguyễn Hữu Tuấn (lớp 11, THPT chuyên Khoa học Tự nhiên – ĐHQGHN), Nguyễn Phú Nhân (lớp 11, THPT chuyên Lê Quý Đôn – Đà Nẵng)
- Huy chương bạc: Nguyễn Nhật Minh (lớp 10, THPT chuyên Khoa học Tự nhiên)
- Huy chương đồng: Nguyễn Khắc Trung Kiên, Bùi Đàm Quân (lớp 12, THPT chuyên ĐH Sư phạm Hà Nội), Hoàng Công Bảo Long (lớp 11, THPT chuyên Lê Quý Đôn – Đà Nẵng)
- Giải khuyến khích: Bùi Quang Nguyên (lớp 12, THPT chuyên Khoa học Tự nhiên)
Ở nội dung đồng đội, đội Việt Nam 2 (gồm Trung Kiên, Bảo Long, Phú Nhân và Đàm Quân) đạt 198,4 điểm, đứng thứ tư sau Ba Lan, Nga và Hungary – đây là một kết quả ấn tượng, đặc biệt trong bối cảnh số lượng đội tham dự và mức độ cạnh tranh tăng mạnh so với năm ngoái.
So với năm 2024, khi Việt Nam chỉ giành được 1 bạc và 1 đồng và xếp thứ 6 trong phần thi thực hành, thành tích năm nay là một bước tiến vượt bậc. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đội tuyển được thành lập từ cuối tháng 6, sau vòng tuyển chọn quốc gia do Hội Tin học Việt Nam chủ trì. Việc lọt vào top 4 của IOAI 2025 cho thấy nỗ lực đầu tư của Việt Nam trong giáo dục công nghệ cao ở cấp phổ thông, đồng thời mở ra kỳ vọng rằng các tài năng trẻ trong lĩnh vực AI sẽ tiếp tục phát triển, góp phần vào quá trình chuyển đổi số quốc gia trong tương lai.
Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế (IOAI) là sân chơi trí tuệ mới được tổ chức từ năm 2024, nhằm khuyến khích học sinh trung học tiếp cận sớm với công nghệ AI và rèn luyện tư duy giải quyết vấn đề. Các nội dung thi được thiết kế đa dạng, từ lập trình robot, thị giác máy tính, học sâu, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, đến mô hình dự báo và thuật toán tối ưu hóa. Kỳ thi không chỉ đo đạc kỹ năng cá nhân mà còn chú trọng khả năng làm việc nhóm và tư duy sáng tạo dưới áp lực thời gian.
Kết quả năm 2025 cho thấy sự cạnh tranh ngày càng gay gắt nhưng cũng phản ánh rõ nét những chuyển động tích cực trong đào tạo AI của các quốc gia. Nga khẳng định vị thế hàng đầu về đào tạo khoa học – công nghệ, trong khi Việt Nam nổi lên như một quốc gia có tiềm năng lớn trong đào tạo nhân lực công nghệ trẻ.
