Chiều 28/8, một cuộc trao đổi chuyên môn ý nghĩa giữa Học viện Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Liên bang Nga đã diễn ra dưới hình thức trực tuyến. Sự kiện do Học viện Tư pháp phối hợp với Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Tư pháp Việt Nam) và Bộ Tư pháp Liên bang Nga tổ chức, tập trung vào chủ đề: chia sẻ kinh nghiệm xác minh điều kiện thi hành án và kê biên tài sản là bất động sản. Đây là lĩnh vực có tính thực tiễn cao, gắn trực tiếp với công tác thi hành án dân sự (THADS) – một hoạt động quan trọng trong bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của hệ thống pháp luật.
Xác minh và kê biên tài sản: mắt xích quan trọng trong thi hành án dân sự
Phát biểu khai mạc, NGƯT, PGS.TS Nguyễn Minh Hằng – Phó Giám đốc Học viện Tư pháp – nhấn mạnh tầm quan trọng của buổi trao đổi: “Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, đánh dấu sự hợp tác sâu sắc giữa Bộ Tư pháp Việt Nam nói chung, Học viện Tư pháp nói riêng và Bộ Tư pháp Liên bang Nga trong lĩnh vực thi hành án dân sự”.
Theo PGS.TS Nguyễn Minh Hằng, trong hoạt động THADS, công tác xác minh điều kiện thi hành án giữ vai trò đặc biệt ở hầu hết các giai đoạn. Kết quả xác minh chính là cơ sở để chấp hành viên lựa chọn biện pháp thi hành phù hợp với quy định của pháp luật. Khi cần thiết, chấp hành viên có thể áp dụng các biện pháp bảo đảm hoặc cưỡng chế thi hành án, trong đó kê biên tài sản là một công cụ phổ biến và hiệu quả nhằm bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự theo bản án, quyết định của Tòa án.
Tuy nhiên, bà Hằng cũng chỉ rõ, biện pháp kê biên tài sản, đặc biệt là bất động sản, có ảnh hưởng sâu rộng đến quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của người phải thi hành án và các bên liên quan như người đồng sở hữu hoặc người nhận bảo đảm bằng tài sản. Vì vậy, luật pháp Việt Nam đã quy định rất chặt chẽ về trình tự, thủ tục kê biên nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, cũng như duy trì trật tự xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân vào pháp luật.
Bà cũng chỉ ra rằng bất động sản là loại tài sản có giá trị lớn, tính chất pháp lý phức tạp, dễ xảy ra tranh chấp hoặc bị che giấu dưới nhiều hình thức sở hữu. Do đó, công tác xác minh và kê biên bất động sản trở thành một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất, đòi hỏi cán bộ THADS phải có nghiệp vụ vững vàng, kinh nghiệm thực tiễn phong phú và phối hợp chặt chẽ liên ngành.
Việt Nam và Nga chia sẻ kinh nghiệm, hướng tới hợp tác chiến lược
Buổi làm việc trực tuyến giữa hai nước được tổ chức không chỉ để trao đổi chuyên môn, mà còn là cơ hội xây dựng mối quan hệ hợp tác dài lâu. Phía Việt Nam mong muốn lắng nghe trình tự, thủ tục và giải pháp mà Nga đã áp dụng, nhất là những cách làm hiệu quả trong việc khắc phục khó khăn, vướng mắc khi xác minh điều kiện thi hành án và kê biên bất động sản. Đồng thời, phía Việt Nam cũng sẵn sàng chia sẻ những thách thức đang gặp phải trong thực tiễn thi hành. Phó Giám đốc Học viện Tư pháp nhấn mạnh những mục tiêu cụ thể được đặt ra tại hội thảo, bao gồm:
- Tạo diễn đàn trao đổi chuyên sâu giữa cán bộ tư pháp hai nước;
- Đánh giá hiệu quả các phương pháp đang được áp dụng, bao gồm ứng dụng công nghệ thông tin, phối hợp liên ngành và nghiệp vụ chuyên môn;
- Chia sẻ kinh nghiệm xử lý các tình huống phức tạp, chẳng hạn như tài sản có tranh chấp, tài sản bị che giấu hoặc đứng tên người khác…
- Tại buổi làm việc, các đại biểu đã trình bày và thảo luận nhiều nội dung chuyên môn như:
- Quy định pháp luật và thực trạng xác minh điều kiện thi hành án tại Việt Nam;
- Quy trình kê biên bất động sản theo pháp luật Việt Nam;
- Kinh nghiệm của Liên bang Nga trong việc xác minh tài sản và kê biên bất động sản;
- Khả năng thiết lập hợp tác song phương lâu dài giữa Trường Đại học Tư pháp Quốc gia Toàn Nga và Học viện Tư pháp Việt Nam.
Thông qua các tham luận, hai bên đã làm rõ các vấn đề cốt lõi về tính chuyên nghiệp, hiệu quả và minh bạch trong thi hành án dân sự. Những trao đổi thẳng thắn, cởi mở đã giúp xác định những giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng công tác THADS, từ đó nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn.
Kỳ vọng vào hợp tác tư pháp chiều sâu, thực chất
Phát biểu bế mạc, NGƯT, PGS.TS Nguyễn Minh Hằng đánh giá cao tinh thần làm việc tích cực của các đại biểu hai bên. Bà cho biết: “Sau thời gian làm việc nghiêm túc, khẩn trương, hai bên đã có những trao đổi thiết thực nhằm xác định điều kiện hợp tác trong nhiều lĩnh vực. Các nội dung tập trung vào hoạt động xác minh điều kiện thi hành án, kê biên tài sản, tiếp cận từ góc nhìn của cả hai quốc gia, cũng như chia sẻ kinh nghiệm, kỹ năng và nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ tư pháp”.
Khẳng định giá trị thực tiễn của các buổi trao đổi chuyên môn như thế này, bà Hằng bày tỏ mong muốn: “Những hội thảo tương tự sẽ tiếp tục được triển khai, qua đó thúc đẩy hợp tác chặt chẽ hơn nữa giữa các cơ sở đào tạo của Việt Nam và Liên bang Nga, hướng tới quan hệ hợp tác chiến lược giữa Bộ Tư pháp hai nước”.
Hội thảo đã khép lại, nhưng dư âm của nó còn kéo dài trong những cơ hội hợp tác, trao đổi chuyên môn, đào tạo nhân lực chất lượng cao và xây dựng hệ thống pháp luật thực thi hiệu quả hơn trong tương lai gần. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, việc chia sẻ kinh nghiệm thi hành án dân sự với các quốc gia có hệ thống tư pháp phát triển như Liên bang Nga là hướng đi đúng đắn, góp phần thúc đẩy cải cách tư pháp, hiện đại hóa ngành Tư pháp Việt Nam.
