Trong bối cảnh toàn cầu đang bước vào một thời kỳ phát triển công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang trở thành một trụ cột không thể thiếu trong các ngành công nghiệp, nghiên cứu và đời sống. Trước làn sóng này, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI tăng mạnh, kéo theo sự chú ý ngày càng lớn đến vai trò của các trường đại học trong việc chuẩn bị lực lượng lao động tương lai.
Mới đây, Liên minh trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI Alliance) – tập hợp của những doanh nghiệp công nghệ hàng đầu nước Nga – đã công bố bảng xếp hạng lần thứ ba các trường đại học đào tạo nhân lực cho ngành AI. Đây là một sáng kiến được phối hợp giữa các tổ chức giáo dục, giới nghiên cứu và các tập đoàn công nghệ lớn nhằm phản ánh chính xác chất lượng đào tạo và tiềm năng phát triển của các cơ sở giáo dục đại học trong lĩnh vực đang bùng nổ này.
Những cái tên quen thuộc vẫn giữ vững vị trí dẫn đầu
Năm nay, Đại học Nghiên cứu Quốc gia “Trường Kinh tế Cao cấp” (HSE) lần đầu tiên giành vị trí tuyệt đối số một trong bảng xếp hạng, lọt vào nhóm A++ – một hạng mục mới được thiết lập cho những đơn vị đạt chuẩn cao nhất. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực vượt bậc của HSE trong đào tạo, nghiên cứu và hợp tác cùng doanh nghiệp trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Trong khi đó, các trường đại học đã nhiều năm nằm trong top đầu như Đại học ITMO và Viện Vật lý Kỹ thuật Moscow (MIPT) tiếp tục giữ vị trí thứ hai và cùng được xếp vào nhóm A+, cho thấy sự ổn định và vững chắc trong chất lượng đào tạo.
Đứng ở vị trí thứ ba là hai tên tuổi lớn khác: Đại học Tổng hợp Quốc gia Moscow mang tên Lomonosov (MGU) và Đại học Tổng hợp Saint Petersburg (SPbGU), cả hai đều duy trì vị trí trong nhóm A.
Đặc biệt, bảng xếp hạng năm nay có sự tham gia của 203 trường đại học đến từ 68 khu vực trên khắp nước Nga. Tuy vậy, như thường lệ, phần lớn các trường dẫn đầu vẫn tập trung tại hai trung tâm học thuật lớn: Moscow và Saint Petersburg.
Liên minh AI cũng ghi nhận sự tiến bộ đáng kể của một số cơ sở giáo dục có tốc độ tăng hạng nhanh như Đại học Tài chính Nga (lần đầu xuất hiện ở nhóm B), Đại học Hữu nghị các dân tộc Nga (RUDN), Đại học Liên bang Ural và Đại học Quốc gia Lobachevsky ở Nizhny Novgorod.
Một công cụ đánh giá uy tín cho cả giới giáo dục và doanh nghiệp
Bảng xếp hạng của Liên minh AI không chỉ phản ánh chất lượng đào tạo mà còn là “bản đồ định hướng” cho doanh nghiệp trong việc tuyển dụng và hợp tác với các trường đại học. Theo công bố, phương pháp đánh giá dựa trên các dữ liệu mở và nghiên cứu độc lập, bao gồm:
- Khảo sát hơn 150 nhà tuyển dụng về mức độ đáp ứng nhu cầu của sinh viên tốt nghiệp.
- Phỏng vấn hơn 12.000 sinh viên về chất lượng môi trường học tập và giảng dạy.
- Xác minh thông tin thông qua hệ thống tài khoản riêng của từng trường, nhằm tăng tính minh bạch và chính xác của phân tích.
Điểm mới trong năm nay là hệ thống tài khoản riêng cho các trường đại học, giúp cải thiện sự tương tác giữa nhà trường và doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ việc cập nhật và xác minh dữ liệu một cách hiệu quả hơn. Điều này đã góp phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng xếp hạng và thúc đẩy đối thoại giữa các bên liên quan trong hệ sinh thái đào tạo AI. Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Nga, ông Valery Falkov:
“Ngày nay, cả thế giới đang đứng trước ngưỡng cửa của một trật tự công nghệ mới, trong đó trí tuệ nhân tạo là một trong những thành tố chủ chốt. Do đó, các trường đại học Nga cần gấp rút đào tạo những chuyên gia đủ trình độ, sở hữu kỹ năng và kiến thức cần thiết. Liên minh AI tập hợp đại diện từ cộng đồng đại học và giới doanh nghiệp để cùng nhau thảo luận những vấn đề mà hệ thống giáo dục đại học đang đối mặt trong bối cảnh AI được triển khai sâu rộng vào các lĩnh vực kinh tế. Một kết quả quan trọng của quá trình hợp tác này chính là bảng xếp hạng các trường theo chất lượng đào tạo chuyên gia AI. Đây là năm thứ ba bảng xếp hạng được công bố và nó đã có thể đóng vai trò là công cụ định hướng tuyển dụng cho các công ty công nghệ.”
Không chỉ dừng lại ở vai trò đánh giá, bảng xếp hạng còn được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế số quốc gia, đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh toàn cầu của Nga trong kỷ nguyên AI. Chia sẻ về vai trò của bảng xếp hạng, ông Aleksandr Vedyakhin – Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Quản trị Sberbank, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng Giám sát của Liên minh AI – cho biết:
“Bảng xếp hạng các trường đại học của Liên minh AI không chỉ phản ánh trình độ giáo dục của Nga trong lĩnh vực AI, mà còn là lộ trình phát triển cho nền kinh tế số nội địa và đảm bảo chủ quyền công nghệ quốc gia. Đầu tư vào nguồn nhân lực và sự hợp tác chặt chẽ giữa khoa học, giáo dục và doanh nghiệp tạo nên nền tảng vững chắc cho đổi mới sáng tạo – động lực chính của tiến bộ quốc gia và nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu của đất nước trong thời đại AI.”
