Vụ việc xảy ra tại Trường THPT chuyên Trần Phú, Hải Phòng, nơi nam sinh Phạm Huy Hùng đã nhập học lớp chuyên tiếng Nga được hơn 10 ngày thì bất ngờ nhận được yêu cầu “lập tức rút hồ sơ”, kèm theo thông báo em… không còn trúng tuyển.
Theo lý giải từ Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) Hải Phòng, sự việc bắt nguồn từ sai sót trong phần mềm xét tuyển đầu vào lớp 10. Cụ thể, điểm chuẩn lần 2 của lớp chuyên tiếng Nga được công bố là 34,95 điểm. Phạm Huy Hùng, với mức điểm đúng bằng chuẩn, là thí sinh cuối cùng trong danh sách 35 em trúng tuyển và đã hoàn tất thủ tục nhập học.
Tuy nhiên, sau khi nhận được đơn kiến nghị từ phụ huynh thí sinh P.N.H.T – người đạt 35,05 điểm nhưng không có tên trong danh sách trúng tuyển – Sở GD-ĐT Hải Phòng đã yêu cầu kiểm tra lại hệ thống. Kết quả rà soát cho thấy phần mềm đã “bỏ sót” em P.N.H.T vì lý do kỹ thuật: em này không nhập học trường công lập trong lần xét tuyển đầu tiên nên bị hệ thống loại khỏi vòng xét tuyển tiếp theo.
Đây là lỗi kỹ thuật “ngoài ý muốn”, như cách ông Uông Minh Long – Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Hải Phòng – mô tả trong buổi họp báo chiều 23/7. “Đây là lỗi của phần mềm, lỗi của người lớn. Không thể để học sinh phải gánh chịu hậu quả từ những sai sót như vậy”, ông Long thẳng thắn.
Giữ lại cả hai học sinh: Phương án nhân văn nhất
Trước tình thế trớ trêu – một thí sinh có điểm cao hơn bị bỏ sót, một em khác đã nhập học hợp lệ nhưng bỗng nhiên bị “đẩy ra ngoài” – Sở GD-ĐT Hải Phòng đứng trước bài toán khó: tuân thủ đúng quy định sĩ số hay đặt quyền lợi học sinh lên hàng đầu?
Theo Thông tư 05/2023 của Bộ GD-ĐT, mỗi lớp chuyên không được vượt quá 35 học sinh. Nhưng sau khi cân nhắc, Sở GD-ĐT Hải Phòng đã báo cáo UBND thành phố và Bộ GD-ĐT, đồng thời đề xuất giải pháp tăng sĩ số lớp chuyên tiếng Nga lên 36 em – cho phép cả Phạm Huy Hùng và P.N.H.T cùng tiếp tục theo học tại Trường THPT chuyên Trần Phú.
Đề xuất này đã nhận được sự đồng thuận từ cấp cao, mở ra một hướng xử lý được đánh giá là vừa hợp lý, vừa đầy tính nhân văn. “Chúng ta không thể để một em học sinh mất đi cơ hội học tập vì lỗi của phần mềm. Đó là điều không công bằng”, ông Long nhấn mạnh.
Trường THPT chuyên Trần Phú – một trong những ngôi trường danh tiếng nhất cả nước – được biết đến với thành tích học sinh giỏi nổi bật, trong đó khoảng 100 học sinh đã đạt giải tại kỳ thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2023–2024. Việc được theo học tại đây là giấc mơ của rất nhiều học sinh Hải Phòng. Đối với em Hùng, việc bị yêu cầu rút hồ sơ sau khi đã nhập học thực sự là một cú sốc lớn, ảnh hưởng đến tinh thần và định hướng học tập. May mắn thay, mọi chuyện đã không kết thúc theo cách tồi tệ nhất.
Từ một vụ việc cụ thể đến thông điệp rộng lớn hơn
Câu chuyện của Phạm Huy Hùng không chỉ là câu chuyện của một học sinh, một lớp học hay một phần mềm tuyển sinh. Đó là lời nhắc nhở về sự cẩn trọng, về trách nhiệm và cả lòng nhân ái trong quản lý giáo dục thời kỳ số hóa.
Sự việc cũng gióng lên hồi chuông cảnh báo về tính minh bạch và độ tin cậy của các hệ thống công nghệ đang được triển khai trong ngành giáo dục. Trong bối cảnh xu hướng chuyển đổi số đang ngày càng mạnh mẽ, những phần mềm xét tuyển – dù tiện lợi – vẫn cần sự giám sát chặt chẽ từ con người. Một dòng mã lập trình sai, một điều kiện logic bị bỏ sót, có thể làm thay đổi cả tương lai của một đứa trẻ.
Điều đáng nói là không phải trường hợp nào cũng may mắn như Phạm Huy Hùng – có gia đình kiên quyết đấu tranh, có báo chí đồng hành, và có lãnh đạo ngành sẵn sàng lắng nghe, điều chỉnh. “Không có sự vào cuộc quyết liệt từ gia đình, báo chí và sự cầu thị từ cơ quan quản lý, cái kết của sự cố này có thể đã khác. Và một em học sinh hoàn toàn đủ điều kiện có thể phải gác lại ước mơ chỉ vì… lỗi phần mềm”, một phóng viên nhận định.
Nhưng rất may, câu chuyện này đã có một cái kết có hậu. Cả hai học sinh đều được tiếp tục theo học tại ngôi trường mơ ước. Một lần nữa, ngành giáo dục thể hiện sự linh hoạt và nhân văn trong việc đặt quyền lợi người học lên trên các ràng buộc cứng nhắc. Một bài học quý giá – không chỉ cho riêng Hải Phòng.
