Từ ngày 23/7 đến 28/9/2025, tại Phòng trưng bày Nghệ thuật Zurab Tsereteli thuộc Viện Hàn lâm Nghệ thuật Nga, thủ đô Moskva, triển lãm đặc biệt mang tên “Người thầy – Học trò: Giai điệu của hành trình” đã chính thức khai mạc, tạo nên dấu ấn sâu sắc nhân dịp kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Liên bang Nga.
Sự kiện có sự tham dự của nhiều đại biểu quan trọng hai nước, trong đó có phu nhân Tổng Bí thư Tô Lâm – bà Ngô Phương Ly, Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam Lê Hải Bình, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn, Đại sứ Việt Nam tại Nga Đặng Minh Khôi, cùng nhiều lãnh đạo cấp cao của Bộ Văn hóa Nga và Viện Hàn lâm Nghệ thuật Nga.
Nội dung triển lãm và ý nghĩa hợp tác văn hóa
Triển lãm trưng bày khoảng 90 tác phẩm hội họa, đồ họa, điêu khắc và nghệ thuật trang trí của các nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ. Đặc biệt, các tác phẩm được sáng tác bởi 15 cặp thầy – trò Việt Nam và Nga, trong đó có nhiều họa sĩ nổi tiếng của Liên Xô, Nga cùng những học trò Việt Nam từng theo học tại các học viện nghệ thuật Nga từ năm 1962 đến nay. Đây là minh chứng sống động cho hành trình gắn bó, sự hòa quyện giữa giá trị truyền thống của hai nền văn hóa, và sự tiếp thu sáng tạo của thế hệ nghệ sĩ Việt Nam trên nền tảng nghệ thuật Nga.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Thứ trưởng Thường trực Bộ VHTTDL Việt Nam Lê Hải Bình nhấn mạnh: “Triển lãm ‘Người thầy – Học trò’ cho thấy sự bền chặt, những nỗ lực không ngừng nghỉ từ quá khứ đến hiện tại, nhân dân hai nước đang tiếp tục xây đắp cho tương lai.” Ông dẫn câu ngạn ngữ Nga “Thầy giáo là người cha thứ hai của mỗi con người” để nói về mối quan hệ tình cảm thầy trò Việt – Nga đã, đang và sẽ tiếp tục tạo nên sự gắn bó thủy chung.
Về phía Nga, Thứ trưởng Bộ Văn hóa Andrey Malyshev cũng chia sẻ, triển lãm là biểu tượng của sự hợp tác đào tạo nghệ thuật lâu dài giữa hai nước, là minh chứng sinh động cho tình hữu nghị bền chặt và sự giao thoa văn hóa sâu sắc giữa Việt Nam và Nga.
Phu nhân Tổng Bí thư Tô Lâm và vai trò kết nối văn hóa
Một điểm nhấn đặc biệt tại triển lãm là sự góp mặt của 5 tác phẩm của cố Nghệ sĩ Nhân dân Ngô Mạnh Lân – người cha của phu nhân Ngô Phương Ly – sinh viên Việt Nam đầu tiên theo học tại Liên Xô từ những năm 1960. Ông là họa sĩ hoạt hình nổi tiếng với nhiều bộ phim gắn bó với tuổi thơ nhiều thế hệ trẻ em Việt Nam như Dế mèn phiêu lưu ký, Cái Tết của Mèo con, Con sáo biết nói… Những tác phẩm này không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn là cầu nối tinh thần và đạo đức giữa người thầy và người học trò.
Phu nhân Tổng Bí thư Tô Lâm, bà Ngô Phương Ly, chia sẻ sự xúc động sâu sắc khi được chiêm ngưỡng những tác phẩm nghệ thuật do các thế hệ nghệ sĩ Việt Nam và Nga sáng tác, đồng thời nhấn mạnh đây là minh chứng sống động cho tình cảm gắn bó lâu dài giữa hai dân tộc, giữa các thế hệ nghệ sĩ. Bà cũng khẳng định nghệ thuật không có biên giới, là nhịp cầu hòa bình kết nối tâm hồn các dân tộc, góp phần làm sâu sắc thêm mối quan hệ hữu nghị truyền thống Việt – Nga.
Trong khuôn khổ triển lãm, bà đã trao tặng bức tranh “Nắng Đông” của họa sĩ Vũ Thái Bình cho Viện Hàn lâm Nghệ thuật Nga và chứng kiến lễ trao tặng danh hiệu thành viên danh dự nước ngoài cho nhà điêu khắc Đào Châu Hải – học trò của họa sĩ Nhân dân P.I. Bondarenko, thể hiện sự kế thừa và phát triển quan hệ hợp tác nghệ thuật giữa hai nước.
Lãnh đạo Viện Hàn lâm Nghệ thuật Nga cũng đã trao tặng Kỷ niệm chương hạng vàng “Dostoinomu” cho phu nhân Ngô Phương Ly, ghi nhận những đóng góp quan trọng của bà trong thúc đẩy hợp tác văn hóa và giao lưu nghệ thuật song phương.
Triển lãm như một biểu tượng của tình hữu nghị Việt – Nga
Triển lãm “Người thầy – Học trò: Giai điệu của hành trình” không chỉ là sự kiện nghệ thuật đặc sắc mà còn là biểu tượng cho mối quan hệ hữu nghị, hợp tác văn hóa – giáo dục bền vững giữa Việt Nam và Nga suốt 75 năm qua, mở ra triển vọng tiếp tục vun đắp, phát triển mối quan hệ này trong tương lai.
Triển lãm mở cửa phục vụ công chúng đến hết ngày 28/9/2025 tại Phòng trưng bày Nghệ thuật Zurab Tsereteli, Viện Hàn lâm Nghệ thuật Nga, Moskva.
