Trong khuôn khổ kỷ niệm 80 năm chiến thắng vĩ đại của nhân dân Liên Xô trước phát xít Đức, một tuần lễ chiếu phim đặc biệt đã được tổ chức tại Trung tâm Nga trực thuộc Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh. Sự kiện diễn ra từ ngày 5 đến ngày 9 tháng 5 năm 2025, thu hút sự quan tâm sâu sắc của đông đảo sinh viên khoa tiếng Nga của Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh (HCMUP) và khoa ngữ văn Nga của Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP. Hồ Chí Minh (USSH).
Tuần lễ phim là dịp để giới trẻ Việt Nam tiếp cận những lát cắt sinh động và cảm động về Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại thông qua các bộ phim điện ảnh Nga nổi tiếng, với phụ đề tiếng Việt nhằm tạo điều kiện tiếp cận dễ dàng hơn. Đây không chỉ là một hoạt động kỷ niệm đơn thuần, mà còn là cầu nối văn hóa giữa hai dân tộc, giúp sinh viên Việt hiểu rõ hơn về lịch sử, tinh thần bất khuất và khát vọng hòa bình của nhân dân Nga.
Ba bộ phim – ba lát cắt thời gian và ký ức
Mở màn cho tuần lễ là bộ phim “Chúng tôi đến từ tương lai” – một tác phẩm khoa học viễn tưởng đặc sắc của đạo diễn Andrey Malyukov, từng ra mắt tại Nga và trên toàn thế giới vào năm 2008. Phim kể về một nhóm thanh niên hiện đại tình cờ quay ngược thời gian về thời kỳ chiến tranh. Tại đó, họ không chỉ phải chiến đấu để sinh tồn mà còn học được giá trị thật sự của sự hy sinh, tình đồng đội và lòng yêu nước.
Đạo diễn Malyukov chia sẻ: “Tôi muốn thể hiện sự kết nối giữa các thời đại. Chúng ta đang sống trong sự đứt gãy, cần phải gắn kết lại và hiểu rằng quá khứ là của chúng ta, cũng như hiện tại là của chính ta. Chúng ta không phê phán thời nay cũng không ca ngợi thời xưa, chỉ mong người xem nhận ra điều gì là quý giá ở mỗi thời khắc của lịch sử.”
Tiếp theo là bộ phim kinh điển “Chỉ những ‘ông già’ ra trận” (1973) của đạo diễn Leonid Bykov. Tác phẩm kể về một phi đội chiến đấu, nơi tình bạn, tình yêu và sự hy sinh gắn liền với từng chuyến bay sinh tử. Thông điệp nhân văn và cách kể chuyện gần gũi đã khiến phim trở thành biểu tượng điện ảnh trong lòng nhiều thế hệ khán giả Nga và quốc tế. “Nếu có cơ hội giữ lại mạng sống cho người trẻ, thì chỉ những ‘ông già’ – những người đã trải qua mất mát – mới nên ra trận,” là câu nói mang tính biểu tượng xuyên suốt bộ phim.
Bộ phim thứ ba trong chương trình là “Sĩ quan” (1971), tác phẩm từng gây tiếng vang lớn ngay từ khi công chiếu. Câu nói bất hủ “Có một nghề như thế – nghề bảo vệ Tổ quốc!” đã vượt khỏi khuôn khổ điện ảnh, trở thành phương châm sống cho nhiều người trẻ thời bấy giờ. Bộ phim theo chân hai người bạn thân từ thời thiếu niên đến khi trưởng thành và trở thành sĩ quan quân đội, khắc họa sâu sắc ý chí, trách nhiệm và sự kiên cường của người lính trong suốt những chặng đường đầy thử thách.
Sự đồng cảm vượt thời gian và biên giới
Những bộ phim này không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm mà còn tạo ra một không gian giao lưu văn hóa độc đáo giữa sinh viên Việt Nam và nước Nga. Việc sử dụng phụ đề tiếng Việt giúp các bạn trẻ dễ dàng tiếp cận nội dung, từ đó thấu hiểu hơn về những gì mà thế hệ cha ông ở Nga đã trải qua. Bên cạnh đó, các bộ phim cũng làm dấy lên suy nghĩ về chiến tranh và hòa bình, về trách nhiệm công dân và tình yêu đất nước, không chỉ ở bối cảnh nước Nga mà còn có giá trị toàn cầu.
Từ góc nhìn điện ảnh, tuần lễ phim đã hoàn thành xuất sắc vai trò là cầu nối giữa lịch sử và hiện tại, giữa quá khứ bi tráng và hiện thực sống động. Nhiều sinh viên cho biết, họ không chỉ xem phim mà còn cảm nhận được tinh thần của người lính Xô viết – sự kiên cường, bất khuất và lòng trung thành vô điều kiện với Tổ quốc.
Hoạt động này góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau giữa hai quốc gia có mối quan hệ hữu nghị lâu đời, đồng thời khơi dậy sự quan tâm của giới trẻ đối với lịch sử, văn hóa Nga – một trong những nền văn hóa lớn của nhân loại.
